ضرابخانه فرح‌آباد: شناسایی شواهد تاریخی و سکه‌شناختی

Abstract

بخش درخور ­توجهی از مجموعه سکه‌های دوره صفوی به سبب کیفیت و اطلاعاتی که در­بر­دارند، از منابع دست اول و شاخص در پژوهش‌های تاریخ اقتصادی، سیاسی‌ و فرهنگی ایران در دوران مورد بحث به شمار می‌روند. نقش این سکه‌ها را در بازخوانی تاریخ محلی نیز نمی‌توان نادیده گرفت. درخصوص معرفی و بازشناسی سکه‌های دوره صفوی و محل ضرب آنها کمابیش آثاری به صورت کاتالوگ، کتاب و مقاله منتشر شده است. اما مطالعات سکه‌شناختی سکه‌های دوره صفوی، هنوز با نواقصی همراه است که از آن جمله به نقص در شناسایی محل ضرابخانه‌های دوره صفوی می‌توان اشاره کرد. بر این اساس، در این پژوهش، برای نخستین بار نمونه سکه‌های کمیابی بررسی می‌شود که مبتنی بر متن سکه، در فرح‌آباد ضرب شده‌اند. اگرچه دو منطقه با عنوان فرح‌آباد – ساری و اصفهان - به دوره صفوی تعلق دارد؛ در منابع مرتبط با سکه‌شناسی دوره صفوی از این ضرابخانه نامی برده نشده است و برخی مجموعه‌داران و سکه‌شناسان در انتساب این سکه‌ها به دو فرح‌آباد مذکور اختلاف نظر دارند. در این پژوهش ضمن اینکه تنها نمونه‌های این سکه‌های کمیاب نخستین بار معرفی می‌شوند، فرح‌آباد محل ضرب آنها نیز شناسایی می‌شود.