بررسی فقهی و حقوقی ماهیت شرط عندالاستطاعه در مهریه

Abstract

شرط عندالاستطاعه در مهریه همانند سایر شروط ضمن عقد، باید شرایط صحت را دارا باشد، این شرط تنها تأکید بر قاعده‌ی منع رجوع طلبکار به مدیون معسر، که نتیجه‌ی آن حال بودن مهریه می‌باشد، نیست، زیرا اصل در قیود احترازی بودن آن‌هاست و به علتی خاص، ذکر می‌شوند، تأکیدی نبودن این شرط با بررسی در کلام فقها نیز مشهود‌تر است، مسلّماً هدف سازمان ثبت و اسناد و املاک کشور نیز کاهش آمار زندانیان مهریه است و اگر تنها تأکید در نظر گرفته شود، هیچ دلالتی بر اقرار زوجه به اعسار زوج ندارد و می‌توان زوج را با توجه به ماده 2 قانون اجرای احکام مدنی، حبس کرد.<br /> مهریه با این شرط، مؤجّل یا معلّق است، لذا غرری که به جهت مجهول بودن در اجل مهریه یا در زمان تعلیق اثر مهریه، به وجود می‌آید، به هیچ عنوان از نظر اصول فقهی و حقوقی قابل چشم‌پوشی نیست، چرا که معلوم و معین بودن مهریه از شرایط اساسی آن است و جهل به آن، سبب بطلان مهریه می‌شود و مهرالمثل را ثابت می کند، اصل تعهد نیز در مهریه‌ی با شرط عندالاستطاعه نابود است، چرا که حق مطالبه‌ی مهریه برای زوجه به صورت نامحدودی از بین رفته است، البته اگر یک مدت زمان خاصی را برای به استطاعت رسیدن زوج در نظر بگیرند، این ایرادات دفع می‌شود.