تجزیه و تحلیلِ صوت‌شناختیِ سایشی‌شدگیِ انسایشی‌های /ʤ/ و /ʧ/: فرضیة جوازدهیِ سرنخی

Abstract

تجزیه و تحلیلِ صوت‌شناختیِ فرایندِ سایشی‌شدگیِ[1] همخوان‌های انسایشی‌ در گفتارِ پیوستة[2] فارسی نشان می‌دهد که سایشی‌شدگیِ انسایشی‌های فارسی مبتنی بر جوازدهیِ سرنخی[3] (استریادی[4]، 1997 و 2001؛ فلمینگ[5] 2002) و نه جوازدهیِ نواییِ[6] گفتار (نسپر[7] [P1] و فوگل[P2] [M3] [8]، 1986) است. فارسی‌زبانان مهم‌ترین هم‌بستة ادراکی[9] همخوان‌های انسایشی، یعنی دیرشِ سکوت[10]، را در توالی انسایشی- انسدادی به‌دلیلِ هزینه و کوششِ بالای تولیدی، بر روی موجِ صوتیِ گفتار پیاده‌ نمی‌کنند. پنج گویشور مرد، بین سنین 20 تا 30 سال، همخوان‌های انسایشی /ʧ/ و /ʤ/ را قبل‌از انسدادی‌های لبی /p, b/، دندانی /t, d/ و کامی /k, g/ سه‌بار تکرار کردند و درنتیجه 720 نمونة آوایی به‌دست آمد. سبکِ گفتار، فارسیِ غیررسمیِ محاوره‌ای است که در شهر تهران به آن صحبت می‌شود. تجزیه و تحلیلِ آکوستیکیِ داده‌ها نشان می‌دهد که در نمونه‌های انسایشیِ فاقدِ بست، خنثی‌شدگیِ مقوله‌ایِ[11] انسایشی به سایشی روی داده است و در نمونه‌هایی که بستِ انسایشی به‌طورِ ناقص تولید شده است، کاهشِ مدرجِ[12] سرنخ‌های صوت‌شناختی[13]، منجربه سایشی‌شدگیِ آوایی شده است، در این نمونه‌ها، تمایز واجیِ مقوله‌های انسایشی- سایشی حفظ شده است. <br clear="all" />

[1]. spirantization

[2]. connected speech

[3]. licensing by cue

[4]. D. Steriade

[5]. E. Flemming

[6]. licensing by prosody

[7] . M. Nespor

[8]. I. Vogel

[9]. perceptual correlate

[10]. silence duration

[11]. categorical neutralization

[12]. gradient reduction

[13]. acoustic cues

[P1]لطفاً دو اسم را تک تک زیرنویس بدهید

[P2]تلفظِ آلمانی: فوگل

[M3]موارد تصحیح شد.