علوم قرآن و تفسیر معارج
مرور بر اساس
مجموعههای این پایگاه
ارسال های اخیر
-
وظیفهگرایی و غایتگرایی اخلاقی در قرآن
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)اخلاق و دین دو رکن اساسی زندگی بشر است، اگرچه برخی از دین رویگردان بوده ولی اخلاقی زیستن را ترک نکرده و بر اساس معیارهای عرفی یا شخصی افعال اخلاقی را لاجرم دانستهاند. اسلام در پرتو سخن (إنی بعثت لأتمم مکارم الأخلاق) مدعی ...
-
عقلانیتِ وحیانی در فرآیند تصمیمگیری؛ با تمرکز بر اندیشه علامه جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)تصمیمگیری به عنوان یکی از ارکان اصلی دانش سازمان و مدیریت، همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. با وجود گستردگی ادبیات و نظریههای مرتبط با این موضوع، بررسی مفهوم تصمیمگیری از منظر منابع دینی، بهویژه قرآن کریم، کمتر ...
-
دلایل عقلی جهانی بودن قرآن کریم از دیدگاه آیتالله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)قرآن کریم به عنوان کتاب آسمانی اسلام، از ابتدا تا به امروز، مورد توجه و بررسیهای عمیق علمی و فلسفی قرار گرفته است. آیتالله جوادی آملی به عنوان یکی از چهرههای برجسته علمی و فلسفی در مکتب اهل بیت (ع)، تأکید دارد که قرآن ...
-
تحلیل انتقادی اومانیسم براساس مفهوم «حی متأله» و نظریه «تفسیر انسان به انسان» از منظر آیت الله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)شناخت انسان و جایگاه او در نظام هستی همواره یکی از مهمترین دغدغههای اندیشمندان بهشمار میآید. اومانیسم، با تکیه بر اصل خودبسندگی انسان، او را به عنوان منبع و معیار اصلی ارزش و معنا معرفی میکند؛ به همین دلیل مدعیاند ...
-
معاضدت عقل با وحی در جعل حکم الهی باتأملی بر اندیشه های علامه جوادی آملی.
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)تردیدی نیست که عقل و وحی به عنوان دو عنصر محوری در هستی شناسی و معرفت شناسی دین شمرده می شوند.این امر همواره از سوی بسیاری از بزرگان دین محل مداقه و بررسی قرار گرفته است.انسان مسلمان نیاز به وحی برای فهم و کشف حکم الهی ...
-
کاربست عقل مصباحی در تفسیر اجتهادی جامع «تسنیم» با تأکید بر تفسیر قرآن به قرآن
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)روش تسنیم در تفسیر قرآن روش اجتهادی جامع با تأکید بر «تفسیر قرآن به قرآن» با رویکرد اعتدالی به معنای بهرهمندی حداکثری از آیات قرآن است که با تفطّن عقل از شواهد و قرائن آیه یا آیات دیگر و تحلیل و جمعبندی آنها صورت میپذیرد ...
-
نقش عقل تجریدی در تفسیر روشمند قرآن با تأکید بر دیدگاه آیت الله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2025-02-19)تفسیر قرآن از دانشهای شکلیافته بر محور قرآن کریم، و دارای «روش تحقیق» خاص است که رعایت دقیق آن، مایه روشمندی تفسیر قرآن است. روشمندی تفسیر، شاخصه ها و عناصری پنج-گانه دارد: 1. تفسیر بر پایه مبانی پیشپذیرفته؛ 2. بهرهگیری ...
-
نقش جنسیت در عناصر درونی هویتساز انسان از دیدگاه قرآن کریم
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)مراتب درونی وجودی انسان در دو ساحت بینش و گرایش، تشکیل دهنده هویت اوست. بخشی از آیات قرآن با نگاهی فارغ از هرگونه تفاوت نژاد، زبان، جنس و... به جایگاه انسان در نظام هستی پرداخته است. پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این سوال ...
-
بایسته های عمومی حضور اجتماعی بانوان از منظر قرآن
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)ظهور اسلام سرآغازی بود بر تمدنی که در آن، زنان با ایفای نقشهای والا و انسانی خود، یکی از ارکان پیشرفت بشریت به سوی سعادت و اهداف بزرگ تمدن اسلامی را بنیان نهادند. یکی از مهم ترین عرصههای حضور و نقش آفرینی زنان، عرصهی ...
-
قرینیت جملات پیشین و پسین بر فهم جمله ﴿اُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ اذا دَعان﴾
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)مقاله حاضر تبیینی نو از آیه 186 سوره بقره در باره استجابت دعا و پاسخی به پرسشهایی درباب چرایی عدم اجابت دعاهاست. برداشت ابتدایی از جمله ﴿اُجیبُ دَعوةَ الدّاعِ اِذا دَعان﴾ در آیه، اجابت هر دعایی را میرساند، اما التزام به ...
-
تحلیل تطبیقی نظرات علامه جوادی آملی و فخر رازی درباره «ذَنْب» منسوب به پیامبراکرم (ص) در آیه دوم سوره فتح
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)آیه دوم سوره فتح از جمله آیاتی است که در چالش با عصمت پیامبر اکرم(ص) تلقی میشود که در آن به رسول خدا(ص) نسبت داده شده در گذشته و آینده مرتکب گناهانی است و خداوند این گناهان را آمرزیده و آن حضرت(ص) را از ابتلا به عذاب، ...
-
نقش قرائن در تفسیر علمی آیات با تکیه بر آثار آیت الله جوادیآملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)تفسیر علمی آیات قرآن از گرایشهای جدید تفسیری است که از زاویه قرآن و علوم تجربی به موضوعات میپردازد. با بررسی بعضی از این موضوعات نکاتی بهدستمیآید که هنگام نزول قرآن از نظر علمی ثابت نشدهبود و اعجاز علمی قرآن ...
-
بررسی تطبیقی تفسیر قرآن به قرآن در اضواء البیان و تسنیم
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2024-09-22)تفسیر قرآن به قرآن روشن ساختن آیات قرآن با تدبّر در آیات دیگر است. تفسیر اضواء البیان تألیف محمدامین شنقیطی و تفسیر تسنیم تألیف آیتالله جوادی آملی از تفاسیری است که با این روش به تبیین آیات قرآن میپردازد. گرچه اهتمام ...
-
قرآن و نظریه تکامل (فرگشت)؛ ارزیابی نظریه پروفسور جیمز کلارک بر پایه دیدگاه علامه طباطبایی و آیت الله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2018-01-21)آیا قرآن کریم گزارشی متعارض با مفاد نظریۀ تکامل از آفرینش انسان طرح میکند؟ در پاسخ به این سؤال، پروفسور جیمز کلارک به عدم تعارض گزارش قرآن از آفرینش انسان با نظریۀ تکامل باور دارد. به باور وی آیات قرآن در مقام بیان چگونگی ...
-
اصول روش تفسیری آیت الله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2018-01-21)مسألۀ اصلی این مقاله، «استخراج روشهای تفسیری حاکم بر دیدگاه آیتالله جوادی آملی» است. به این منظور، کتابهای مختلف ایشان با روش توصیفی ـ تحلیلی بررسی شدهاند. هدف این مقاله تبیین چهار اصل «مؤلفمحوری»، «روشمندی»، «مانع ...
-
جایگاه علم اصول فقه در تفسیر قرآن از دیدگاه آیت الله جوادی آملی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2018-01-21)امروزه روشمند کردن فهم و تفسیر قرآن و تبیین جایگاه و میزان کارایی هریک از علوم مؤثر در این فرآیند، یک ضرورت مینماید. این نوشته در صدد تبیین جایگاه علم اصول فقه و ضرورتسنجی آن در فهم و تفسیر قرآن، با محوریت تفسیر «تسنیم» ...
-
بررسی و نقد دیدگاه بشری بودن قرآن کریم و ابدی نبودن احکام آن
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2018-01-21)قرآن کریم آخرین و کاملترین کتاب آسمانی است که خدای متعال آن را برای هدایت بشر فرستاده است. از زمان نزول قرآن، گروههای گوناگونی به مخالفت با این کتاب آسمانی پرداختهاند و این مخالفتها تا امروز ادامه داشته است. افزون بر ...
-
بررسی تطبیقی نظریه روح معنا در دیدگاه علامهجوادی آملی با انگارههای زبانشناسی شناختی
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2017-07-23)فهم آیات قرآن مستلزم داشتن مبانی درست برای فهم متن است. بررسی تطبیقی از روشهایی است که میتواند مزیتها و نقایص روشهای مختلف را نشان دهد. براساس پژوهشهای جدید، زبانشناسی مدرن در شاخۀ معناشناسی شناختی کارایی خود را در ...
-
جایگاه تحلیل معناشناختی وحی در تفسیر تسنیم ( با تأکید بر رویکرد شناختی)
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2017-07-23)تأمل در متون دینی، بهویژه قرآن کریم و چگونگی فهم گزارههای گوناگون این متون از مشغلههای دیرین دینپژوهان است. تلاشهای تفسیری دلیل بر این مدعاست. ازسویی توجه به قرآن بهعنوان متن آسمانی تحریفنشده، فرصت بهرهگیری از ...
-
تحلیل شناختی مفهوم «آیه» در تفسیر تسنیم (با بررسی موردی پدیدههای طبیعی)
(پژوهشگاه علوم وحیانی معارج, 2017-07-23)زبانشناسی شناختیْ رویکردی در مطالعۀ زبان است که به بررسی رابطۀ زبان انسان و ذهن او میپردازد و بر این اصل استوار است که زبان، نوع اندیشه و ویژگیهای ذهن گوینده را بازتاب میدهد. این دانش مطالعۀ زبان را بهمعنای مطالعۀ ...
