بررسی و مقایسة قواعد فهرستنویسی توصیفی آنگلوآمریکن و الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی

Abstract

پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی و مقایسة قابلیت‌های قواعد فهرستنویسی آنگلوآمریکن و الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی (اف.آر.بی.آر.) در تأمین اهداف و کارکردهای مورد نظر از فهرست کتابخانه پرداخته و نقاط قوت و ضعف هریک را مشخص کند. در این پژوهش، که به روش پیمایش مقایسه‌ای انجام شده است، بررسی دو الگو توسط سیاهه‌ وارسی طراحی شده از سوی محققان انجام شده است. بدین ترتیب که با استفاده از متون و مدارک موجود و جست‌وجو در پایگاه‌های فهرستگان ملی آمریکا و فهرست جهانی، که به‌عنوان نمونه برگزیده شدند، به پاسخگویی سیاهة ارزیابی پرداخته شده است. همچنین تجزیه و تحلیل داده‌های به‌دست آمده از سیاهه‌ وارسی پژوهش، به‌صورت تحلیلی و مقایسه‌ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی در زمینة اهداف و کارکردهای فهرست، مبنای توصیف آثار در پیشینه‌های کتابشناختی، ساختار پیشینه‌های کتابشناختی، تعیین کارکردهای عناصر داده‌ای موجود در پیشینه‌های کتابشناختی، و سطح و نحوة توصیف مدارک در پیشینه‌های کتابشناختی کامل تر از قواعد فهرستنویسی آنگلوآمریکن عمل کرده و به نحو مؤثرتری قادر به پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی کاربران فهرست کتابخانه‌ای است. از جمله معایب الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی نسبت به قواعد فهرستنویسی انگلوآمریکن می‌توان به مقبولیت جهانی پایین‌تر، عدم آموزش کتابداران و فهرستنویسان، عدم آشنایی کاربران فهرست‌ها با این الگو، نیازهای نرم‌افزاری خاص، و هزینه‌های فهرستنویسی اشاره کرد.