اندازه‌گیری و تحلیل پارامترهای شیمیایی و انتشار امواج صوتی در آب‌های ساحلی جنوب دریای خزر

Abstract

این تحقیق براساس تحلیل داده‌های اندازه‌گیری شده پارامترهای مختلف آب دریا در آب‌های ساحلی جنوب دریای خزر انجام شده است. همچنین اثرات لایه‌بندی ستون آب بر نحوه تغییر پارامترهای شیمیایی (اسیدیته، اکسیژن محلول، کدری، کلروفیل) و سرعت صوت مورد ارزیابی قرار گرفت. عملیات داده‌برداری در آب‌های مرز جنوبی دریای خزر برنامه‌ریزی شده و توسط دستگاه نیمرخ بردار پارامترهای شیمیایی آب دریا CTD در ایستگاه‌های اندازه‌گیری با بیشینه عمق 90 متر انجام شد. براساس داده‌های اندازه‌گیری شده به وضوح تشکیل لایه‌بندی بسیار قوی و سه لایه شامل لایه اختلاط سطحی ، شیب حرارتی و لایه آب عمیق در منطقه مورد مطالعه مشاهده شد. مقادیر کلروفیل اندازه‌گیری شده بین 1/0 تا 9/2 میلی‌گرم بر متر مکعب با مقدار بیشینه موجود در ژرفای 10 تا 15 متر یعنی در مرز بالایی ترموکلاین مشاهده شده است. بیشینه و کمینه مقادیر کدری عمدتا در محدوده 3 تا 5/1 واحد NTU بوده و در برخی قسمت‌ها نزدیک بستر دریا در محل منطقه شکست فلات قاره به مقدار 5 واحد هم رسیده است. میزان غلظت‌های اکسیژن محلول در زمان اندازه‌گیری‌ها در میانه فصل تابستان بین 2/4 تا 6/5 میلی‌گرم بر لیتر بوده است که به‌طور عمده در لایه عمیق از میزان آن کاسته شده است. محدوده تغییرات pH در راستای دو مقطع مورد نظر بین 55/8 تا 7/8 بوده است. در لایه اختلاط سطحی pH حدود 6/8 بوده که با افزایش عمق در لایه ترموکلاین به 55/8 رسیده است.