تأثیر آتش سوزی پوشش گیاهی بر برخی از ویژگی‌های خاک در مراتع پارک ملی بمو شیراز

Abstract

آتش­سوزی از جمله عوامل اکولوژیک مؤثر بر توسعه و تکامل جوامع گیاهی به خصوص در مناطق خشک و نیمه­خشک می­باشد. آگاهی از اثرات آتش­سوزی بر جنبه­های مختلف یک اکوسیستم به ویژه خاک، جهت مدیریت مراتع پس از آتش­سوزی اهمیت دارد. تحقیق حاضر در دو رویشگاه مرتعی با تیپ­های گیاهی متفاوت در پارک ملی بمو شیراز که آتش­سوزی با فواصل زمانی معین (شاهد یا بدون آتش­سـوزی، آتش­سوزی یک ساله و آتش­سوزی 5 ساله) صورت گرفته بود، انجام شد. در هر منطقه از سه ترانسکت 100 متری با فاصله 20 متر از هم استفاده شد. بر روی هر ترانسکت سه پلات یک متر مربعی به صورت تصادفی- منظم مستقر و در هر پلات یک نمونه خاک از عمق صفر تا 10 سانتی­متری توسط آگر برداشت گردید که در مجموع 54 نمونه خاک جهت اندازه­گیری خصوصیات خاک (بافت خاک، رطوبت خاک، ماده آلی، اسیدیته گل اشباع، هدایت الکتریکی و آهک) به آزمایشگاه منتقل گردیدند. به منظور پاســخ ویژگی­های خاک به آتش­سوزی در فواصل زمانی مختلف، از روش آنالیز واریانس یک­طرفه و آنالیز چند متغیره (RDA) استفاده گردید. نتایج حاصل از آنالـیزها در دو رویشگاه مرتعی نشان داد که از بین ویژگی­های خاک، ماده آلی خاک و هدایت الکتریکی نسبت به سایر ویژگی­های خاک، همبستگی بیشتری با مناطق آتش­سوزی شده داشتند.