اثر کم‌آبیاری توأم با محدودیت مصرف کود و سموم شیمیایی بر تغییر الگوی کشت زراعی شبکه آبیاری قزوین

Abstract

<strong> </strong><br /> <strong>مطالعه حاضر به دنبال تعیین الگوی کشت بهینه محصولات زراعی شبکه آبیاری دشت قزوین با تأکید بر سیاست کم­آبیاری و کاهش مصرف کود و سموم شیمیایی است. برای این منظور، از رهیافت برنامه­ریزی ریاضی مثبت </strong><strong>(</strong><strong>PMP</strong><strong>)</strong><strong> و حداکثر بی­نظمی </strong><strong>(</strong><strong>ME</strong><strong>) </strong><strong>استفاده شده است</strong><strong>. نتایج گزینه اول (</strong><strong>کم‌آبیاری پنج درصد در محصولات گندم، جو، ذرت علوفه‌ای، ذرت دانه‌ای و چغندرقند در مرحله رسیدن و کم‌آبیاری پنج درصد در مرحله رشد رویشی برای یونجه توأم با کاهش پنج درصد کود و سموم شیمیایی)</strong><strong> نشان داد که محصولات چغندرقند، یونجه، ذرت دانه‌ای و ذرت علوفه‌ای به دلیل بالا بودن بازده اقتصادی نسبت به دو محصول گندم و جو وارد الگوی کشت می‌شوند</strong><strong><em>.</em></strong><strong> همچنین اعمال این سیاست</strong><strong> منجر به افزایش بازده ناخالص مزرعه (5/4 درصد ) و کاهش آب مصرفی (1/5 درصد) اراضی زراعی منطقه شد. در اثر اعمال گزینه دوم نیز الگوی کشت به سمت محصولاتی </strong><strong>که صرفه اقتصادی</strong><strong>بالاتری به ازای مصرف هر مترمکعب آب آبیاری دارند،</strong><strong>پیش می</strong><strong>‌</strong><strong>رود</strong><strong>، به‌طوری‌که اعمال این گزینه باعث افزایش بازده ناخالص مزرعه و کاهش آب مصرفی به ترتیب به میزان6/3 و 2/17 درصد شده است. </strong><strong>دیگر نتایج تحقیق نشان داد که شاخص­های پایداری منابع آب، انواع کود</strong><strong>و سموم شیمیایی در اثر اعمال سیاست­های مذکور در الگوی </strong><strong>PMP</strong><strong>، </strong><strong>کمتر از وضعیت فعلی الگوی کشت منطقه است. شاخص­های مذکور مبین این واقعیت است که مصرف زیاد آب،</strong><strong>کود و سموم شیمیایی مانع رسیدن به یک کشاورزی پایدار می‌گردد.</strong>