ارزیابی نرم‌افزار DRAINMOD-S در شبیه‌سازی شوری زهاب زهکش‌های زیرزمینی

Abstract

<strong>پس از نصب سیستم زهکشی زیرزمینی، از شروع بهره</strong><strong>‌</strong><strong>برداری از شبکه</strong><strong>‌</strong><strong>آبیاری و زهکشی تا پیش از رسیدن به حالت کم و بیش پایدار، کیفیت زهاب اراضی شور پیوسته در حال تغییر می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. زمان رسیدن به حالت تعادل در مناطق با آب زیرزمینی شور ممکن است چندین سال به طول بیانجامد. در این راستا آزمایش­های مزرعه­ای به­منظور شناخت شرایط موجود حاکم بر سامانه­های آبی مفید می­باشند، لیکن محدودیت­های قابل توجهی نیز دارند. در این شرایط مدل­های شبیه­سازی از جمله روش­هایی می­باشند که این محدودیت­ها را تا حدود زیادی مرتفع می­سازند. در این تحقیق عملکرد مدل </strong><strong>DRAINMOD-S</strong><strong>در شبیه­سازی حجم زهاب تولیدی، شوری زهاب خروجی و نوسانات سطح ایستابی، مورد ارزیابی قرار گرفت. برای اعتباریابی نتایج مدل از داده­های جمع­آوری شده در سال زراعی 87-1386 مزرعه </strong><strong>ARC1-18</strong><strong>واقع در اراضی تحقیقاتی مرکز تحقیقات نیشکر (واحد توسعه کشت نیشکر و صنایع جانبی امیرکبیر، استان خوزستان) استفاده گردید. این اطلاعات شامل داده های هواشناسی و خاک، دبی خروجی زهکش­ها، شوری آب آبیاری، شوری آب درون پیزومترها و شوری زهاب بودند. پس از تجزیه و تحلیل آماری و محاسبه ریشه میانگین مربعات خطا </strong><strong>(</strong><strong>RMSE</strong><strong>) </strong><strong>و خطای استاندارد </strong><strong>(</strong><strong>SE</strong><strong>)</strong><strong>، میزان برازش میان مقادیر واقعی و شبیه­سازی شده شوری زهاب خروجی، شوری آب زیرزمینی، نوسانات سطح ایستابی و دبی خروجی زهکش بررسی شد. از این نظر، شاخص آماری </strong><strong>RMSE</strong><strong>برای شوری زهاب خروجی 76/4 دسی­زیمنس بر متر، شوری آب زیرزمینی 82/0 دسی­زیمنس بر متر، تراز سطح ایستابی 2/21 سانتی­متر و دبی خروجی زهکش 2/1 لیتر بر ثانیه برآورد گردید که دقت نسبتاً خوبی را نسبت به شرایط واقعی نشان می­داد. بر پایه نتایج، مدل حاضر می تواند نوسانات سطح ایستابی، دبی زهاب خروجی از لوله­های زهکش و شوری آن را در خوزستان (با سطح ایستابی کم عمق و شور) شبیه­سازی کند.</strong>