ارزیابی عملکرد سامانه‌های آبیاری کلاسیک ثابت در اسدآباد همدان

Abstract

<strong>برای ارزیابی عملکرد سامانه­های آبیاری بارانی ثابت با آبپاش متحرک، تعداد 10 سامانه تحت مدیریت زارعین با کشت­های گندم (یک مزرعه)، سیب­زمینی (شش مزرعه) و یونجه (سه مزرعه) انتخاب شد</strong><strong>ند</strong><strong>. میانگین شاخص­های ضریب یکنواختی کریستیانسن، یکنواختی توزیع، راندمان پتانسیل</strong><strong>کاربرد آب و راندمان</strong><strong>واقعی</strong><strong>آب</strong><strong>، برای تمامی مزارع به­ترتیب</strong><strong> 26/75%، 76/56%، 4/45% و 65/34 درصد</strong><strong>به­دست</strong><strong>آمدند</strong><strong>.</strong><strong> دامنه تغییرات </strong><strong>راندمان پتانسیل کاربرد آب </strong><strong>بین 47/23-19/74 درصد، </strong><strong>راندامان واقعی آب</strong><strong> بین 52/28%-21/48، %</strong><strong>یکنواختی توزیع</strong><strong> بین 1/38% - 79/72% و </strong><strong>ضریب یکنواختی کریستیانسن</strong><strong> بین 49/65 - 13/85 درصد بودند. </strong><strong>میانگین تلفات تبخیر و بادبردگی در سامانه­های آبیاری 9/28 درصد</strong><strong>،</strong><strong> میانگین تلفات عمقی آب آبیاری 31 درصد و میانگین درصد کفایت آبیاری 5/90 درصد محاسبه شدند.</strong><strong>مقدار دو شاخص </strong><strong>ضریب یکنواختی</strong><strong> پخش</strong><strong>کریستیانسن</strong><strong> و یکنواختی توزیع در 90 درصد از سامانه­ها، کمتر از مقادیر توصیه شده بودند. در 30 درصد از سامانه­ها به­علت آبیاری کمتر از نیاز آبی واقعی گیاه، راندمان واقعی با راندمان پتانسیل کاربرد برابر بود. طراحی نامناسب سامانه­ها، استفاده هم­زمان بیش از یک آبپاش، ضعف مدیریت بهره­برداران و استفاده از لوازم فرسوده و غیراستاندارد، از مهم­ترین دلایل پایین بودن یکنواختی توزیع آب و راندمان پتانسیل کاربرد آب است. نتایج بررسی­ها نشان داد که در اکثر طرح­های مورد مطالعه، راندمان عملکرد سامانه­ها کمتر از حد انتظار است</strong><strong>.</strong><strong> نتایج این پژوهش نشان داد طراحی و اجرای صحیح سامانه­های آبیاری بارانی کلاسیک ثابت زمانی مفید است که بهره­برداری از این سامانه­ها نیز مناسب و کارآمد باشد.</strong>