ارزیابی دامنه رطوبتی با حداقل محدودیت در دانهال‌های پسته رقم سرخسی

Abstract

فراهمی مستمر آب خاک، یکی از مهمترین فاکتورها برای رشد گیاه محسوب می­گردد. گیاهان درصورت عدم دسترسی به آب کافی و نیز در شرایط نزدیک به اشباع که تهویه خاک کاهش می­یابد، دچار تنش می­شوند. به منظور بررسی رفتار دانهال پسته در رطوبت­های مختلف و تعیین دامنه رطوبتی بدون محدودیت رشد، آزمایش گلخانه‌ای با قالب طرح کاملا تصادفی به طور همزمان در دو سطح جرم مخصوص ظاهری خاک و شش سطح درصد رطوبت حجمی و سه تکرار انجام پذیرفت. سطوح درصد رطوبت حجمی در دو سطح جرم مخصوص ظاهری خاک 5/1 (% 43- 33 ،% 33- 25، % 25- 19، % 19- 14، % 14-11 و% 11- 7 ) و 8/1 گرم بر سانتیمتر مکعب ( %33- 27، % 27- 23، % 23- 19، %19-15، % 15- 13 و % 13- 8) اعمال شدند. پس از­انتقال دانهال­های پسته رقم سرخسی به استوانه­‌ها و استقرار آنها، شش دامنه رطوبت حجمی فوق برای هر سطح تراکمی اعمال گردید. اندازه‌گیری هدایت روزنه‌ای برگ بالغ سوم، محتوای نسبی آب برگ، میزان پرولین و مساحت برگ دانهال­ها ­تعیین گردید. تجزیه واریانس داده­ها تاثیر معنی­دار (P<0.01) سطوح رطوبتی بر تمامی پارامترهای گیاهی در هر دو سطح جرم مخصوص ظاهری خاک را نشان داد. در سطح جرم مخصوص ظاهری 5/1 گرم بر سانتی­متر مکعب، دانهال­ها در دامنه رطوبتی 7 تا 14 درصد رطوبت حجمی با محدودیت رویشی و فعالیت فیزیولوژیکی مواجه شدند. بنابراین دامنه رطوبتی 14 تا 43 درصد به عنوان دامنه رطوبتی غیر محدود کننده برای دانهال پسته در این سطح جرم مخصوص ظاهری تعیین گردید. درسطح جرم مخصوص ظاهری 8/1­گرم­برسانتی­مترمکعب، دانهال­ها در دامنه 8 تا 19 درصد رطوبت حجمی به دلیل کمی رطوبت و در دامنه 23 تا 32 درصد به دلیل تهویه ضعیف، با محدویت رویشی و فعالیت فیزیولوژیکی مواجه شدند. بنابراین دامنه رطوبتی غیرمحدودکننده در این سطح جرم مخصوص ظاهری برای دانهال­های پسته 19 تا 23 درصد حجمی تعیین گردید. این درحالی است که دامنه رطوبتی با حداقل محدودیت از مدل داسیلوا و همکاران برای دو سطح جرم مخصوص ظاهری خاک 5/1 و 8/1 گرم بر سانتی­مترمکعب به ترتیب 11 تا 25 و 20 تا 22 درصد حجمی برآورد شد. این تفاوت­ها نیاز به واسنجی مدل­های برآورد کننده دامنه رطوبتی بدون محدودیت برای هر خاک و گیاه را نشان می­دهد.