مقایسه هوش هیجانی، برون‌گرایی و روان‌رنجورخویی در افراد مبتلا به سوء مصرف مواد، سیگاری و عادی

Abstract

پژوهش حاضر با هدف مقایسه هوش هیجانی، برون‌گرایی و روان‌رنجورخویی در افراد مبتلا به سوء مصرف مواد، سیگاری و عادی انجام شد. طرح تحقیق حاضر توصیفی و به روش علی- مقایسه‌ای بود. جامعه آماری پژوهش حاضر عبارت بود از کلیه افراد ساکن در شهر اراک در سال 1390. بدین منظور، تعداد 60 نفر از افراد مبتلا به سوءمصرف مواد و 60 نفر فرد سیگاری به روش نمونه‎گیری تصادفی از بین افراد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر اراک انتخاب شدند. برای تعیین گروه افراد عادی 60 نفر از خویشاوندان یا همراهان افراد معتاد انتخاب شدند. نمونه‌ها براساس سن، جنس و درآمد همتاسازی شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه هوش هیجانی بار- ان و پرسشنامه شخصیتی آیزنک (EPQ) بود. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس چندمتغییره (MANOVA) استفاده شد. براساس یافته‌ها بین نمرات هوش هیجانی و ویژگی شخصیتی روان-رنجوری در سه گروه افراد مبتلا به سوءمصرف مواد، سیگاری و عادی تفاوت معنی‌داری وجود داشت. اما بین سه گروه در ویژگی شخصیتی برون گرایی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. بدین صورت که افراد عادی نسبت به افراد مبتلا به سوء مصرف مواد و سیگاری از میزان هوش هیجانی بالاتر و روان‌رنجورخویی پایین‌تر برخوردار بودند. در نهایت با توجه به اینکه با افزایش هوش هیجانی و کاهش روان‌رنجورخویی، وسوسه مصرف مواد کاهش می‌یابد، پیشنهاد می‎شود اقدامات لازم در خصوص ارتقاء‌هوش هیجانی و کاهش روان‌رنجورخویی افراد مبتلا به سوء مصرف مواد و سیگاری انجام شود.