بررسی علل اصلی ورود اتباع افغانی و تمایل کارفرمایان در به کارگیری آنان (مورد مطالعه: بخش کشاورزی و صنعت)

Abstract

تمایل کارفرمایان ایرانی برای به کارگیری کارگران افغانی به دلایلی نظیر سود بیشتر و ارزان بودن نسبت به کارگران ایرانی، توانایی بالای آنان در کار کردن در مشاغل سختی مانند کوره‌پزی و آجرپزی، امورات کشاورزی و ... مزید بر دلایل اشاره شده است. به نظر نمی‌رسد مهاجران و پناهندگان سهم زیادی در کاهش فرصت‌های شغلی داشته باشند. با عنایت به وجود تقریباً دو میلیون تبعه افغان به‌صورت مجاز و غیرمجاز در کشور، عملاً شرایط ایجاد دو میلیون فرصت شغلی در افغانستان وجود ندارد و حتی با پذیرش چنین فرضی نیز، نه سهم چندانی نصیب افغانستانی‌های مقیم ایران می‌شود و نه این پناهندگان تمایلی به بازگشت به افغانستان دارند. افغانستانی‌ها عموماً به مشاغل سختی واداشته می‌شوند که ایرانی‌ها تمایلی به انجام آن‌ها ندارند. از طرف دیگر، دولت ایران با عدم مدیریت صحیح و نداشتن برنامه بلندمدت مدون برای مهاجران و پناهندگان افغانستانی، نه‌تنها از حضور آن‌ها سودی نمی‌برد، بلکه به‌عنوان معضلی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جهت کشور تبدیل شده است. روش انجام این پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای است و یافته‌های آن نشان می‌دهد که با مدیریت صحیح در امر کنترل اتباع غیرمجاز، کنترل مستمر و مناسب وضعیت کارگران در بازار کار داخلی و ایجاد محدودیت‌های مناسب قانونی، می‌توان تا حد زیادی از مشکل اشباع بازار کار توسط کارگران افغان جلوگیری نمود.