به‌کارگیری اصول پدافند غیرعامل در راستای ایمن‌سازی باندهای پروازی (مطالعه موردی فرودگاه مهرآباد)

Abstract

تقلیل آسیب‏ پذیری و کاهش خسارات و صدمات تأسیسات، تجهیزات و نیروی انسانی مراکز حیاتی، حساس و مهم نظامی و غیرنظامی کشور در برابر تهدیدات و عملیات دشمن، یکی از مهم‏ترین اهداف پدافند غیرعامل می‏باشد. طراحی راهکارهای پدافند غیرعامل در صنعت، نیازمند همکاری کارشناسان و مدیران صنایع با متخصصین پدافند غیرعامل است. صنعت حمل‌و نقل هوایی نیز از این امر مستثنی نیست. در مواقع بحران، به‌خصوص جنگ، فرودگاه‌ها اهداف کمک­رسانی و جنگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. لذا اخلال در روند خدمات­رسانی آن‌ها به‌منزله تأثیر منفی در روند اقدامات دفاعی کشور در برابر تهاجم دشمن است. هرچقدر بتوان در راستای ایمن‌سازی باندهای پروازی قدم برداشت، فرودگاه­ها نقش شایانی در راستای کاهش بحران خواهند داشت. تحقیق پیشِ­رو بر آن است تا با تمرکز بر بخشی از سوانح هوایی، راهکارهای مناسبی در جهت پیشگیری و کاهش این رخدادها و به‌تبع آن استمرار خدمات­رسانی فرودگاه‌ها در مواقع بحرانی مانند جنگ، ارائه ­دهد. دراین‌راستا، این پژوهش به بررسی ماهیت سوانح باندهای پروازی می‌پردازد. این قبیل سوانح به دو دسته تعرض به باند پرواز و تعدی از باند پرواز، تقسیم ­می‌شوند. در سوانح ناشی از تعرض به باندهای پروازی، هواپیما دچار برخورد با هواپیمایی دیگر، وسایل ‌نقلیه عبوری از سطح باند و یا انسان می‌شود. منظور از تعدی از باند پرواز، خروج هواپیما از انتها یا کناره‌های باندهای پروازی هنگام نشست یا برخاست است. مدل‌سازی سوانح ناشی از تعدی از باندهای پروازی و بررسی کاربردی مدل‌های ارائه ‌شده، بخش مهمی از این تحقیق را دربرمی‌گیرد. مهم‌ترین نتیجه حاصل از این پژوهش، محاسبه ریسک خطر موانع موجود در فرودگاه‌های کشور می‌باشد.