کارکردهای عقل نظری و عملی از نگاه ابن‌سینا

Abstract

انسان به عنوان اشرف مخلوقات دارای نفس ناطقه است و نفس ناطقه انسان دارای دو قوّه عالمه و عامله است. قوّه عالمه عقل نظری نامیده می‌شود که ناظر به رابطه نفس و عقل فعّال است و قوّه عامله عقل عملی نامیده می‌شود که ناظر به رابطه نفس و بدن است. اما در بین فیلسوفان اسلامی‌تعبیر و تفسیر واحدی راجع به عقل نظری و عملی وجود ندارد. در این نوشتار ابتدا می‌کوشیم که واژه عقل را از منظر معنا‌شناسی بررسی کنیم و با اشاره به دیدگاه‌های مختلف فلسفی راجع به این دو قوّه، نگرش ابن‌سینا در خصوص مراتب عقل نظری و عملی و کارکردهای هر یک بررسی کنیم.