تحلیل مخاطرات اقلیمی موثر بر تصادفات جاده ای محور ترانزیتی یزد-کرمان

Abstract

شرایط جوی با تاثیرگذاری بر حجم حمل و نقل و نیز خطرهای سفر در شرایط نامساعد از قبیل لغزندگی جاده و میدان دید کم از امنیت جاده‌ها کاسته و بر میزان تصادفات می‌افزاید. جاده ترانزیتی یزد از مهم‌ترین راه‌های اصلی، و پل ارتباطی شمال و جنوب کشور می باشد. در این پژوهش، تصادفات جاده‌ای محور نایین-انار در وضعیت‌های جوی بارانی، صاف، غبارآلود و یخبندان در یک دوره 7 ساله (1392-1386) مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور بررسی نقش این پدیده‌ها در بروز تصادفات جاده‌ای از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی یزد، میبد، عقدا و مهریز استفاده شد؛ و همچنین اطلاعات تفصیلی مربوط به تصادفات در دوره مطالعه شده نیز از بانک اطلاعاتی پلیس‌راه و سازمان حمل و نقل یزد تهیه گردید و با استفاده از روش آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. هدف این پژوهش شناخت عناصر اقلیمی(باد، باران، برف، یخبندان و غیره ) و تاثیر آن بر تصادفات جاده ای در این محور ترانزیتی می باشد و همچنین بررسی میزان تصادفات جاده ای در فصول مختلف سال، شناخت روابط بین عناصر اقلیمی و تصادفات جاده ای، تاثیر عناصر اقلیمی در مقاطع اوج شیوع تصادفات جاده‌ای، تعیین مقاطع زمانی شدت بروز تصادفات جاده‌ای در جاده ترانزیت یزد می باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر تصادفات در شرایط مساعد اقلیمی و فصل بهار و تابستان رخ داده است که می‌توان علت بروز این تصادفات را بیشتر خطای انسانی و تردد زیاد وسایل نقلیه در این فصول و کویری بودن جاده دانست. 90 درصد تصادفات در شرایط مساعد اقلیمی و 61 درصد آن در روز حادث شده است. از میان شرایط نامساعد اقلیمی هوای بارانی بیشترین فراوانی با 181 مورد تصادفات است که علت آن را می توان رطوبت بالا، لغزندگی جاده و غیره دانست. بیشترین همبستگی بین دو متغیر بارش و تصادفات در محور یزد و مهریز-انار، بیشترین همبستگی بین دو متغیر تصادفات و هوای غبارآلود در محور میبد-اردکان و ساعات آفتابی با تصادفات در محور عقدا-نایین حاصل شد. همبستگی‌های بیان شده بین متغیرهای هواشناسی و تصادفات در سطح اطمینان 0.01 و 0.05 معنادار می باشند.