عوامل موثر بر مصرف قلیان در جمعیت بالای هیجده سال شهر یزد

Abstract

مقدمه: استعمال دخانیات از مشکلات مهم بهداشت عمومی به شمار می‌رود و یکی از عوامل قابل پیشگیری بیماری‌ها و مرگ‌های زودرس شناخته شده است و می‌تواند موجب کاهش امید به زندگی، افزایش هزینه‌های درمانی، کاهش خلاقیت در ابعاد زندگی فردی شود. هدف این مطالعه، بررسی عوامل مؤثر بر مصرف قلیان در جمعیت بالای 18 سال شهر یزد است. روش: این پژوهش به لحاظ اجرا از نوع پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل همه افراد 18 ساله و بیشتر مصرف‌کننده قلیان و ساکن شهر یزد در زمان مطالعه بود. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 384 نفر محاسبه شد و با استفاده از روش در دسترس، نمونه‌ها انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که با روش محتوایی، اعتبار و با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ، پایایی آن محرز شد. یافته‌ها: این پژوهش حاکی از آن است که بیش از 80 درصد از پاسخ‌دهندگان، برای اولین بار در کمتر از 20 سالگی، اقدام به مصرف قلیان کرده‌اند. همچنین بین جنسیت با داشتن دوستان قلیانی، تبلیغات تنباکو، مقبولیت قلیان در خانواده‌ها نسبت به سیگار، آماده‌سازی قلیان برای دیگران و اینکه سیگار جلوه اجتماعی خوبی ندارد رابطه وجود داشت. نتیجه‌گیری: در سنین زیر 20 سال احتمال مصرف دخانیات (سیگار و قلیان) افزایش می‌یابد و در این محدوده سنی نوجوانان و جوانان در مرحله هویت‌یابی هستند و در این دوره استرس و آشفتگی روانی شدیدی را تجربه می-کنند که ممکن است مصرف قلیان را راهی برای کاهش تنش در نظر بگیرند.