بررسی همزیستی قارچ‎های مایکوریز آربوسکولار همراه با ریشه پنبه در استان خراسان شمالی

Abstract

به‌منظور بررسی وجود همزیستی قارچ­های مایکوریز با ریشه گیاه پنبه، تعیین درصد کلونیزاسیون ریشه­ها و مشخص کردن وضعیت اسپور این قارچ­ها، بیست و دو نمونه خاک به همراه ریشه از مزارع پنبه مناطق مختلف استان خراسان شمالی جمع­آوری گردید. پس از رنگ‌آمیزی ریشه­ها و استخراج اسپورها از خاک، میزان کلونیزاسیون ریشه و جمعیت اسپور این قارچ­ها اندازه‌گیری شد. همچنین تاثیر pH خاک بر این عوامل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد همزیستی مایکوریزی آربوسکولار همراه با ریشه پنبه وجود دارد. در مورد شاخص­های مرتبط با کلونیزاسیون میانگین فراوانی مایکوریزایی (%F) در مناطق مختلف از 95 تا 100 درصد برآورد شد. شاخص تراکم مایکوریزایی (%M) در مناطق سنخواست و آشخانه با میانگین‌های 8/59 و 9/31 به‌ترتیب بالاترین و پایین­ترین مقدار بود. در مورد شاخص تراکم جمعیت اسپوری بالاترین و پایین­ترین تراکم در مناطق اسفراین و آشخانه به‌ترتیب با میانگین 9/212 و 2/137 اسپور در 35 گرم خاک خشک بدست آمد. بررسی همبستگی شاخص‌های اندازه­گیری شده با pH خاک نشان داد که همبستگی شاخص تراکم اسپور با pH در سطح احتمال 05/0 معنی‌دار و از نوع مثبت است.