شناسایی همزمان ویروس موزاییک خیار و ویروس پژمردگی لکه ای گوجه فرنگی از مزارع گوجه فرنگی و تجزیه و تحلیل تبارزایی آنها

Abstract

ویروس موزاییک خیار (Cucumber mosaic virus (CMV و ویروس پژمردگی لکه‌ای گوجه‌فرنگی Tomato spotted wilt virus (TSWV) از ویروس‌های مهم مزارع گوجه‌فرنگی است. در تحقیق حاضر، 36 نمونه‌ گیاهی دارای علایم ویروسی از مزارع گوجه‌فرنگی در برخی مناطق غرب و شمالغرب کشور جمع‌آوری شد. جهت ردیابی این دو ویروس، با استفاده از اغازگر شش نوکلئوتیدی تصادفی، یا آغازگر اختصاصی وآر‌ان‌ای کل استخراج شده از نمونه‌های گیاهی ،cDNA تهیه شد. سپس، آزمون‌های پی‌سی‌آر با استفاده از آغازگرهای اختصاصی CMV و TSWV به‌طور جداگانه انجام شد. نتایج حاصل نشان داد در شش نمونه‌ی مشکوک قطعه ٦٥٤ جفت بازی مربوط به ژن پروتئین‌پوششی CMV، و در سه نمونه، قطعه ٧٧٧ جفت بازی مربوط به ژن نوکلئوکپسید TSWV تکثیر شدند. در ادامه، آلودگی مخلوط نمونه‌های مشکوک با کاربرد همزمان آغازگرهای اختصاصی این دو ویروس در آزمون پی‌سی‌آر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمون پی‌سی‌آر بیانگر ردیابی و تکثیر قطعات مربوط به این دو ویروس بصورت همزمان در دو نمونه گیاهی بود. نمونه‌های دارای آلودگی مخلوط، علائم موزاییک، پیچیده شدن و باریک شدن برگ همراه با زردی و نکروز شدید نشان دادند که نسبت به علائم هر کدام از این دو ویروس بصورت جداگانه شدیدتر بودند. بررسی روابط فیلوژنتیکی بر اساس توالی اسید نوکلئیکی و اسید آمینه‌ای در یکی از نمونه‌هایی که دارای آلودگی مخلوط بود نشان داد جدایه‌ CMV با جدایه‌هایی از ایران و هند که از گوجه‌فرنگی و کدوئیان جدا شده اند در یک خوشه قرار گرفت و جدایه TSWV با جدایه‌هایی از ترکیه، مونتنگرو، ایتالیا هم‌گروه بود.