بررسی ژنوتیپ‌های مختلف برنج از نظر مقاومت به بیمارگر Pyricularia oryzae

Abstract

<strong>بیماری بلاست (</strong><strong><em>Pyricularia grisea</em></strong><strong> Sacc</strong><strong>) تهدید جدی برای تولید برنج می‌باشد. تعداد هشت ژنوتیپ برنج به همراه دو رقم نعمت (شاهد مقاوم) و بی‌نام (شاهد حساس) برای مقاومت به بیماری بلاست در سال 1390 مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایش تحت شرایط مزرعه و گلخانه انجام گرفت. نتایج آزمایش مزرعه‌ای بر اساس صفات تیپ آلودگی، شدت بلاست خوشه، پیشرفت بیماری بلاست برگی و خوشه نشان داد که ژنوتیپ‌های </strong><strong>B40</strong><strong>، بی‌نام و </strong><strong>IRBLZT-T</strong><strong> از نظر بیماری بلاست حساس هستند و سه ژنوتیپ برنج (</strong><strong>IRBLKP-K60</strong><strong>، </strong><strong>IRBLZ5-CA</strong><strong> و نعمت) سطح بالاتری از مقاومت به بلاست برگی و خوشه را دارا بودند. هم‌چنین ژنوتیپ‌های </strong><strong>FLAGMAN</strong><strong> و </strong><strong>GAMMA</strong><strong> که بیشترین آلودگی خوشه را داشتند به‌طور معنی‌داری بلاست برگی کمتری را نشان دادند. گروه‌بندی </strong><strong>ژنوتیپ‌های برنج مورد مطالعه بر اساس صفات گلخانه‌ای (تیپ آلودگی و تعداد لکه اسپورزا) از طریق تجزیه خوشه‌ای با استفاده از الگوریتم </strong><strong>UPGMA</strong><strong> و مقیاس تشابه همبستگی، ژنوتیپ‌ها را به دو گروه تقسیم‌بندی نمود. گروه اول شامل ژنوتیپ‌های </strong><strong>FLAGMAN</strong><strong>،</strong> <strong>نعمت، </strong><strong>IR1552</strong><strong>، </strong><strong>IRBLTA2-RE</strong><strong>، </strong><strong>IRBLKP-K60</strong><strong> و </strong><strong>GAMMA</strong><strong> بوده که این ژنوتیپ‌ها از نظر تیپ آلودگی بین صفر تا 2 قرار گرفته و واکنش مقاومت را نشان دادند. این ژنوتیپ‌ها را می‌توان به‌عنوان والد بخشنده برای اصلاح ارقام با مقاومت پایدار مورد استفاده قرار داد. گروه دوم شامل ژنوتیپ‌های </strong><strong>IRBLZT-T</strong><strong>،</strong><strong>IRBLZ5-CA</strong><strong>، بی‌نام و </strong><strong>B40</strong><strong> بوده که این ژنوتیپ‌ها از لحاظ تیپ آلودگی در گروه حساس قرار داشته و تولید لکه‌های اسپورزا نمودند.</strong>