تأثیر pH، مواد کلات کننده آهن و کلسیم روی بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه ناترک ناشی از قارچ Fusarium solani

Abstract

یکی از مهم‌ترین معضلات کشت ناترک در استان خوزستان بیماری­های پوسیدگی طوقه و ریشه می­باشد. عمده­ترین عامل بیماری در این استان قارچ <em>Fusarium</em> <em>solani</em> است. در گلخانه ضمن مطالعه بیماری‌زایی قارچ <em>F. solani</em> روی ناترک، اثرات سطوح مختلف pH (8 و 6)، کلات کننده EDDHA (صفر، 10 و 20 میلی­مول در لیتر) و کلسیم (صفر و 12 میلی اکی­والان بر لیتر) روی صفات مختلف (میانگین وزن خشک و تر بخش هوایی گیاه، وزن تر ریشه و شدت بیماری) بررسی گردید. نتایج آزمایش اثر pH و سطوح مختلف کلات کننده بر صفات مختلف نشان داد که در سطوح مختلف غلظتی EDDHA (صفر، 10 و 20 میلی­مول در لیتر) اختلاف معنی­داری بین 8 pH= و 6 pH= وجود داشت. در صورتیکه در هر دو pH بین سطوح غلظتی 10 و 20 اختلاف معنی­داری وجود نداشت؛ به طوریکه با افزودن 10 و 20 میلی­مول در لیتر EDDHA بیماری به ترتیب به 40% و 3/33% در 6 pH= و 3/13%و 7/6% در 8 pH= کاهش یافت. بین سطح 10 و 20 میلی­مول در لیتر کلات کننده و سطح صفر در هر دو pH نیز اختلاف معنی­داری وجود داشت. همچنین نتایج بررسی اثر کلسیم و غلظت­های مختلف EDDHA بر صفات مختلف فوق گویای آن بود که اختلاف معنی­داری بین تیمارهای دریافت کننده کلسیم + غلظت­های 10 و 20 میلی­مول در لیتر کلات کننده و سایر تیمارها وجود دارد؛ به طوریکه تیمار کلسیم + غلظت­های 10 و 20 میلی­مول در لیتر باعث کاهش شدت بیماری تا 6/6%گردید. علاوه بر این، نتایج حاکی از آن بود که کاربرد غلظت 10 و 20 میلی­مول در لیتر کلات کننده به تنهایی و نیز کلسیم به تنهایی هیچ‌گونه تفاوتی با هم نداشتند؛ضمناً نتایج مبین آن بود که کاربرد کلسیم یا کلات کننده اختلاف معنی­داری با عدم کاربرد آن‌ها داشت.