سمیت تنفسی و دوام اسانس اکالیپتوس Eucalyptus camaldulensis و شیشه شور Callistemon viminalis روی شپشه دندانه دار گندم Oryzaephilus surinamensis و زنبور اکتوپارازیتوئید آن Cephalonomia tarsalis

Abstract

در این تحقیق سمیت تنفسی اسانس اکالیپتوسDehnh. <em>Eucalyptus camaldulensis</em> و شیشه شور <em>Callistemon viminalis</em> (Gaertn) روی حشرات کامل 1 تا 3 روزه شپشه دندانه دار <em>Oryzaephilus surinamensis </em>L. و زنبور پارازیتوئید آن<em>Cephalonomia tarsalis</em> (Ashmead)<em> </em> بررسی شد. اسانس ها با استفاده از دستگاه کلونجر به روش تقطیر با آب استخراج شدند. آزمایش ها در دمای 1 ± 27 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5 ± 60 درصد و در تاریکی انجام شد. نتایج آزمایشات حاکی از آن بود که با افزایش غلظت اسانس ها و زمان اسانس دهی مرگ و میر هر دو گونه افزایش می یابد. غلظت کشنده 50 درصد اسانس اکالیپتوس و شیشه شور به ترتیب روی حشرات کامل شپشه دندانه دار 27/3 و 42/1و برای زنبور پارازیتوئید آن 52/0 و 73/0 میکرو لیتر بر لیترهوا به دست آمد که نشان دهنده حساسیت بیشتر زنبور پارازیتوئید نسبت به شپشه دندانه دار در مقابل اسانس ها می باشد. مدت زمان لازم برای مرگ و میر 50 درصد از جمعیت (LT₅₀) حشرات کامل شپشه دندانه دار در غلظت های 71/35، 14/32، 57/28 و 25 میکرولیتر بر لیتر هوا از اسانس اکالیپتوس به ترتیب برابر با 94/4، 34/5، 59/5 و 84/5 ساعت محاسبه شد. در صورتی که برای اسانس شیشه شور در همین غلظت ها برابر با 09/2، 61/3، 93/3 و 33/4 ساعت به دست آمد. در بررسی دوام اسانس ها مشخص شد که مقدار 71/35 میکرولیتر بر لیتر هوا از اسانس اکالیپتوس و شیشه شور به ترتیب تا 11 و 6 روز روی شپشه دندانه دار و 56 و 20 روز روی زنبور پارازیتوئید اثر حشره کشی خود را حفظ می کنند که نشان دهنده دوام بیشتر اسانس اکالیپتوس نسبت به شیشه شور می باشد.