تأثیر مصرف پساب تصفیه شده شهری بر بیماری‌زایی نماتد ریشه‌گرهی، Meloidogyne javanica در گوجه‌فرنگی

Abstract

در سال‌های اخیر مصرف پساب تصفیه شده شهری و صنعتی به عنوان آب آبیاری در کشاورزی رواج یافته است. از طرف دیگر نماتدهای انگل گیاهی خصوصاٌ گونه‌های مختلف نماتد ریشه‌گرهی خسارت زیادی را به اغلب محصولات کشاورزی وارد می‌سازند و تلاشهای زیادی برای کنترل آنها صورت می‌گیرد. به منظور بررسی تاثیر مصرف پساب بر جمعیت و خسارت نماتد ریشه‌گرهی روی گوجه‌فرنگی، از غلظت‌های مختلف پساب (0، 25، 50، 75 و 100% پساب در آب معمولی) برای آبیاری گوجه‌فرنگی‌های مایه‌زنی‌شده با نماتد‏، در قالب طرح کاملاٌ تصادفی با شش تکرار در شرایط گلخانه استفاده شد. ارزیابی نتایج سه ماه بعد از مایه‌زنی با نماتد و با استفاده از شاخص‌های رشدی و میزان عناصر غذایی در گیاه میزبان، و پارامترهای رشد ‌و ‌نموی نماتد صورت گرفت.‌ نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین داده‌های حاصل، نشان دهنده تاثیر مثبت پساب در افزایش میزان شاخص‌های رشدی و مقدار عناصر غذایی موجود در گیاه بود، بدین ترتیب که میانگین طول ساقه حدود ٦٢ درصد (از ٣٢ سانتی‌متر به ٥٠ سانتی‌متر) و وزن‌ تازه آن ٣٠ درصد (از ٢٨ گرم به 40 گرم) در پساب کامل نسبت به شاهد افزایش یافت. عناصری همچون ازت، فسفر، کلسیم و منیزیم نیز با افزایش غلظت پساب در آب آبیاری افزایش یافتند. با این‌حال مقادیر مختلف پساب در آب آبیاری اثر کمی روی شاخص­های رشد و نموی نماتد داشتند. <br /><em> </em>