مطالعه تطبیقی ساختار، عملکرد و ویژگی‌های پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در حقوق ایران، انگلستان و فرانسه

Abstract

زمینه و هدف: پلیس ویژه اطفال و نوجوانان به‌مثابه یکی از نهادهای اختصاصی نظام دادرسی اطفال در ایران برای اولین بار در لایحه رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان مصوب 1383 پیش‌بینی و پس‌ازآن به‌صورت ضمنی در قانون برنامه پنجم توسعه مورد تأکید قرار گرفت، ولی به دلیل عدم تصویب لایحه و همچنین اجرایی نشدن قانون برنامه توسعه، مقنن در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در ماده 31 ایجاد پلیس مخصوص اطفال و نوجوانان را پیش‌بینی و سازمان پلیس را مکلف به تشکیل آن نمود. روش تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها: بررسی تطبیقی موضوع در کشورهای فرانسه و انگلستان نشان می‌دهد که لازمه کارآمدی و بهره‌وری پلیس ویژه اطفال و نوجوانان تغییر ساختار سازمانی، ایجاد نظام آموزشی نظام‌مند؛ پیش‌بینی سازوکارهای رفتاری و ارتباطی مؤثر، به‌کارگیری فرآیند انجام مصاحبه ویژه، پیش‌بینی ضمانت اجراهای قابل‌اجرا توسط پلیس و اتخاذ سازوکارهای پیشگیری پلیسی است. نتایج: با توجه به نوظهور بودن آن در نظام عدالت کیفری ‌ایران، پژوهش حاضر ضمن مطالعه اجمالی سیر تحولات تقنینی در رابطه با پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در نظام حقوقی ایران، فرانسه و انگلستان به‌صورت مشخص ساختار، عملکرد و ویژگی‌های پلیس ویژه اطفال و نوجوانان در ایران را شناسایی و با استفاده از تجربه‌های کشورهای فرانسه و انگلستان در این زمینه، راهکارهای اجرایی و عملی با هدف تشکیل مناسب، اثربخش و کارآمد پلیس ویژه اطفال و نوجوانان ارائه می‌کند.