نقش آموزش ضابطان ناجا در اجرای دستورات مرجع قضایی و تأثیر آن بر دادرسی عادلانه

Abstract

زمینه و هدف: مطابق ماده 28 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 ضابطان مأمورانی هستند که تحت نظارت و تعلیمات دادستان در کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمعآوری ادله وقوع جرم، شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم، تحقیقات مقدماتی، ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضایی، به‌موجب قانون اقدام میکنند. هدف این پژوهش، بررسی نقش آموزش ضابطین ناجا در خصوص اجرای دستورات مرجع قضایی و تأثیر آن در دادرسی عادلانه و پیشبرد اهداف قضایی است. روش: روش پژوهش، ازلحاظ هدف کاربردی و ازنظر روش پیمایشی است. یافته‌ها: برخی مأموران نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان ضابط عام دادگستری، نقش مهمی در نظام دادرسی عادلانه دارند. یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های آموزش ضابطین ناجا، طی دوره‌های آموزشی در خصوص اجرای دستورات مرجع قضایی است. در راستای نیل به هدف تحقیق، پرسشنامه‌ای تهیه و در اختیار جامعه آماری قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش، افراد تحصیل‌کرده آشنا به مباحث حقوقی و ضابطین بوده که در تهران سکونت دارند. در حال حاضر اطلاعات و آمار دقیقی از تعداد این قبیل افراد در تهران وجود ندارد، به همین دلیل جامعه آماری این پژوهش به‌صورت نامحدود در نظر گرفته شد. حجم نمونه نیز با استفاده از فرمول کوکران، شامل 384 نفر شد. برای تعیین میزان پایایی (قابلیت اعتماد) پرسشنامه که به‌صورت طیف پنج گزینه‌ای لیکرت بود، قبل از اجرای آن به‌صورت نمونه بین 15 نفر توزیع شد و پس از تکمیل داده‌ها با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ سؤالات پرسشنامه توسط نرم‌افزار SPSS وLISREL موردمحاسبه واقع و در سطح 94/0 تأیید گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در میان مؤلفه‌های مربوط به آموزش کارکنان ضابط ناجا، به ترتیب چهار مؤلفه: الزام ضابطان به اجرای دستور دادستان و سایر مقامات قضایی؛ الزام ضابطان به اخذ مجوز از مقام قضایی در خصوص جرائم غیر مشهود؛ اعزام فوری مجلوب نزد بازپرس؛ الزام ضابطان به گزارش فوری به دادستان، نقش مهم‌تری نسبت به سایر مؤلفه‌ها دارند. نتایج: با توجه به یافته‌های تحقیق، می‌توان اذعان نمود که آموزش ضابطین ناجا در خصوص اجرای دستورات مرجع قضایی، نقش مهمی در دادرسی عادلانه و پیشبرد اهداف قضایی دارد.