حمایت از شهود در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392

Abstract

زمینه و هدف: شهادت را می‌توان به‌عنوان مهم‌ترین ابزار برای اثبات حقیقت، از گذشته دور تا به امروز دانست. افراد جامعه و به‌خصوص شهود بایستی در رسیدگی به جرایم، به‌نظام عدالت کیفری اعتماد داشته باشند. این مقاله باهدف شناسایی حقوق شهود و تبیین هر چه بیشتر جایگاه حفاظت از آنان بر اساس موازین قانونی انجام شده است. روش‌: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها: حمایت از شهود، در قوانین کشورها و اسناد بین‌المللی موردتوجه قرارگرفته است. لازم به ذکر است در فرآیند یک دادرسی عادلانه، حمایت کیفری از شهود به‌منظور حمایت از حقوق افراد و کرامت انسانی، جلوگیری از بی‌کیفر ماندن بزه‌کاران و صیانت از عدالت و اجرای آن ضروری است. در قوانین ایران تا قبل از تصویب قانون آیین دادرسی کیفری 1392 بیشتر هزینه ایاب و ذهاب و ضرر و زیان، به‌عنوان یک اقدام حمایتی مدنظر بود. با تصویب قانون اخیرالذکر حمایت از شاهد به‌صورت خاص در قانون آیین دادرسی کیفری و آیین‌نامه اجرایی حمایت از شهود موردتوجه قرارگرفته و شامل برخی اقدامات ازجمله عدم مواجهه حضوری بین شاهد و مطلع با شاکی یا متهم، عدم افشای اطلاعات مربوط به هویت، مشخصات خانوادگی و محل سکونت یا فعالیت شاهد یا مطلع، استماع اظهارات شاهد یا مطلع در خارج از دادسرا با وسایل ارتباط از راه دور، اتخاذ برخی تدابیر لازم جهت حفاظت از شهود و مطلعان از سوی بازپرس و پرداخت هزینه ایاب و ذهاب و جبران ضرر و زیان می‌شود. نتیجه‌گیری: اجرای تدابیر اتخاذشده و دستورات صادره از سوی مقامات قضایی بر عهده ضابطان دادگستری واگذارشده که بایستی همکاری لازم را با واحد حمایت از امنیت شهود و مطلعان و مرکز حفاظت اطلاعات قوه قضاییه داشته باشند.