حقوق اشخاص تحت‌نظر در مرحله تحقیقات پلیسی در دادرسی کیفری 1392

Abstract

زمینه و هدف: پلیس قضایی یا ضابطان دادگستری تحت نظارت و تعلیمات مقامات قضایی نقش به‌سزایی در تحقق حقوق و آزادی‌های فردی و نظم و امنیت اجتماعی در فرایند دادرسی کیفری به‌ویژه در مرحله کشف جرم و متعاقب آن تحقیقات پلیسی به عهده‌دارند. در این مقاله ضمن تبیین حقوق مزبور، به ضمانت اجراهای نقض آن‌ها که شامل ضمانت اجرای کیفری، انتظامی، مدنی و بطلان است، پرداخته‌شده است. روش تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها: ازجمله وظایفی که پلیس قضایی در انجام تحقیقات پلیسی به عهده‌دارند، رعایت و حمایت از حقوق اشخاص تحت‌نظر است. این اشخاص که به دلیل اتهام به ارتکاب جرم مشهود دستگیر و در مقر پلیس نگهداری و تحت‌نظر قرار می‌گیرند، دارای حقوقی قابل‌توجه برای حراست از حقوق و آزادی فردی هستند. قانون دادرسی کیفری 1392، برای اولین بار در نظام تقنینی ایران، ضمن وضع اصطلاح «اشخاص تحت‌نظر»، حقوق آن‌ها را از قبیل، حق داشتن وکیل، حق معاینه پزشکی، حق اطلاع‌رسانی به خانواده و آشنایان و ... در مواد 63-28 خود مقرر کرده است. نتیجه‌گیری: پیشنهاد مقاله توصیه اکید به مسئولین قوه قضائیه و نیروی انتظامی کشور برای تدارک زیرساخت‌های اجرای حقوق مزبور و آموزش مستمر پلیس قضایی برای تحقق عینی حقوق مزبور است.