نقش واسطه‌ای هوش هیجانی در رابطه سبک‌های فرزندپروری و قلدری

Abstract

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای هوش هیجانی در رابطه بین سبک‌های فرزندپروری با قلدری بود. روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری دانش‌آموزان پسر کلاس هفتم و هشتم مدارس شهر اراک در سال تحصیلی 95-1394 بوده‌اند. از این میان با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای، 484 دانش‌آموز به همراه مادرانشان انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس قلدری ایلی‌نویز،، پرسشنامه خودگزارشی هوش هیجانی شاته و دیگران و پرسشنامه فرزندپروری بامریند استفاده شد. در تحلیل داده‌ها، شیوه‌های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون به شیوه سلسله مراتب به کار رفت. نتایج حاصل ازتحلیل رگرسیون نشان داد هوش هیجانی در رابطه بین فرزندپروری مستبدانه و قلدری دارای نقش واسطه‌ای جزیی و در رابطه بین فرزندپروری مقتدرانه و قلدری دارای نقش واسطه‌ای کامل است. نتیجه اینکه سبک‌های فرزندپروری و نوع نگرش والدین نسبت به رفتار کودکان، می‌تواند به شکل‌گیری تعارضات رفتاری بین فردی در کودکان به شکل قلدری، منجر شود. از سوی دیگر هوش‌هیجانی می‌تواند به مدیریت خشم، احساس مثبت در خویشتن و جرأت‌مندی در روابط بین‌فردی کمک کند. از این رو برای پیشگیری و مقابله با قلدری، آموزش نحوه فرزندپروری بهینه به والدین که سبب رشد روانی-هیجانی مثبت و سازگارانه در کودک یاری می‌رساند، ضروری به نظر می‌رسد.