اثربخشی درمان فراتشخیصی بر نشخوار فکری و اجتناب شناختی در بیماران دیابتی

Abstract

درمان فراتشخیص از جمله درمان‌های جدیدی است که اثر آن بر تعدادی از متغیرهای روان‌شناختی تأیید شده است‌. هدف پژوهش حاضر اثربخشی درمان فراتشخیصی بر نشخوار فکری و اجتناب شناختی در بیماران دیابت نوع 2 بودهاست. روش پژوهش نیمه آزمایشی (پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل) بود. در این پژوهش، 32 نفر از بیماران دارای دیابت نوع 2 در دامنۀ سنی 40 - 50 سال به صورت تصادفی در دوگروه آزمایش (8 مرد و 8 زن) و کنترل (8 زن و 8 مرد) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها در پیش‌آزمون و پس‌آزمون از مقیاس پاسخ‌های نشخواری و پرسشنامۀ اجتناب شناختی استفاده شد. برای گروه آزمایش 12 جلسۀ یک ساعته درمان فراتشخیصی آموزش داده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که درمان فراتشخیص بر کاهش نمرات نشخوار فکری و کاهش فرونشانی فکر، اجتناب از محرک‌های تهدیدکننده و تبدیل تصورات به افکار (سه بعد از اجتناب شناختی) در بیماران دیابت نوع 2 اثرگذار بوده است. بر اساس یافته‌ها درمان فراتشخیص برای کاهش مشکلات روان‌شناختی بیماران دیابت نوع 2 و مخصوصاً نشخوار فکری و اجتناب شناختی پیشنهاد می‌شود.