نگاهی نو به شیوه‌های آینده‌پژوهی در حوزه‌ی تحقیقات و علوم جنایی

Abstract

جرمیابی یکی از شاخههای مطالعاتی علوم جنایی (کیفری) است که مشتمل بر مجموعهای از رشتههای علمی و تخصصی و فنی (بینرشتهای) است، که به دنبال کشف جرم، جمعآوری دلایل و مدارک فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی، حفظ آثار جرم، تشخیص هویت و دستگیری مجرم، اثبات جرم و همچنین تفکیک جرم از غیرجرم است. فرایندکشف علمی جرایم که عمدتاً بر علوم تجربی متکی است و از دلایل فیزیکی (دلایل مادی و حسی) بهره می‌گیرد، از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ از این رو، هدف اصلی پژوهش شناسایی شیوههای آیندهپژوهی در حوزهی جرمیابی ایران است. پژوهش حاضر از نظر نوع و هدف، کاربردی و از نظر نوع مطالعه، اکتشافی است. محققان از منابع کتابخانهای و مدارک موجود پژوهشی درونسازمانی و برونسازمانی در تدوین آن استفاده کردهاند. این پژوهش از نظر روش نیز توصیفی- تحلیلی است. با توجه به تحولات عظیم و گستردهی به وجود آمده در عرصههای مختلف اقتصادی، علمی، صنعتی، اجتماعی، سیاسی و پیشرفتهای سریع علوم و فنون و دستگاههای انتقال اطلاعات و دسترسی آسان به شبکههای جهانی و پیامدهای مثبت و منفی آن و ارتقای دانش مجرمان و پیچیدگی روزافزون جرایم، آزمایشگاههای تحقیقات جنایی مرکز تشخیص هویت پلیس آگاهی ناجا، با ارتقاء دانش فنی در زمینههای علوم مختلف و تجهیز آزمایشگاههای فیزیک و شیمی و بیولوژی و واحدها و تیمهای فنی از طریق ارزیابی، جمعآوری مدارک و شواهد، مستندسازی صحنههای وقوع جرم و آنالیز نمونههای جنایی با ارائهی نظریههای کارشناسی راهگشای بسیاری از پروندههای قضایی کشور بوده و مبنا و تکیهگاه محکمی برای صدور آراء مراجع قضایی کشور و شناسایی مظنونان و متهمان و محدودکردن دایرهی مظنونان در جریان رسیدگی به پرونده‌ها شود و به این منظور با رویکردی کاملاً علمی و تخصصی به کشف علمی جرایم پرداخته است. شناخت شیوههای آیندهپژوهی در حوزهی علوم جرمیابی، پلیس را به ساختن آیندهی مطلوب مجهز کرده تا برای ایفای ماموریت و رسالت خود و رویارویی هوشمندانه در برابر روندها و رویدادهای غیرمنتظرهی آینده، مهارتها و توانمندهای لازم را پیدا کنند و بر حسب وظیفه، قدم در مسیر خلق آیندهای مطلوب برای جامعه و پلیس بگذارد.