بررسی مقایسه‌ای برآورد رسوبات معلق با استفاده از مدل درخت تصمیم و منحنی‌های سنجه رسوب (مطالعه موردی: استان لرستان)

Abstract

آگاهی از میزان رسوب معلق، از عوامل مهم در برآورد فرسایش حوضه و تصمیم‌گیری در مورد احداث سازه‌های آبی بر روی رودخانه‌هاست، همچنین برآورد بار رسوبی در رودخانه‌ها با توجه به خسارات ناشی از آن، یکی از مهم‌ترین و مشکل‌ترین مطالعات انتقال رسوب و مهندسی رودخانه است. بنابراین دست یافتن به شیوه‌های نوین که بتواند در این راستا مؤثر واقع گردد دارای اهمیت زیادی است. هدف از این مطالعه برآورد رسوبات معلق با استفاده از مدل درخت تصمیم با الگوریتم کارت و مقایسه نتایج با انواع منحنی سنجه رسوب می باشد. در این پژوهش از آمار دبی و رسوب متناظر ده ایستگاه آبسنجی رودخانه‌های استان لرستان استفاده گردید. نتایج نشان داد در بین انواع روش‌های منحنی سنجه و ضرایب اصلاحی به کار گرفته شده که جمعا شامل 20 روش بود، ترکیب منحنی سنجه ماهانه و ضریب اصلاحی MUVE دارای میانگین مربعات خطای کمتر و دقت بیشتری میباشد. بعد از اعمال مناسب‌ترین ضریب اصلاحی به انواع منحنی‌های سنجه رسوب، نتایج حاصل از برآورد رسوب با منحنی سنجه، با نتایج حاصل از مدل درخت تصمیم با استفاده از شاخص ضریب همبستگی، میانگین قدر مطلق خطا، ضریب دقت و میانگین مربعات خطا، مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج، نشان دهنده مناسب بودن هر دو مدل در تخمین رسوبات معلق است که در بعضی ایستگاه‌ها منحنی سنجه و در بعضی دیگر درخت تصمیم مناسبتر به نظر میرسد. اما با توجه به مناسب‌تر بودن منحنی سنجه با اعمال ضرایب اصلاحی در بیشتر ایستگاه‌ها، می‌توان منحنی سنجه را مناسب‌تر از مدل درخت تصمیم دانست.