حدسیات از نگاه منطق و فلسفه اسلامی

Abstract

در این نوشتار، مهم‌ترین مباحث معرفت‌شناختی را که دربارة حدسیات بیان شدنی است ارائه کرده، کاوش و بررسی می‌کنیم: پس از بیان پیشینة این اصطلاح، به تعریف آن می‌پردازیم. سپس، چیستی حدس، تمایز آن با تجربه، تمایز آن با الهام، استقلال آن از عقل، و فرق حدسیات و مجربات را از نگاه اندیشمندان مسلمان بحث و بررسی می‌کنیم. در ادامه، بداهت آنها را ارزیابی و نقدهایی که متوجه بداهت و یقینی بودن آنها شده است ارائه کرده، به داوری می‌نشینیم. در پایان، نگاهی گذرا به اعتبار معرفت‌شناختی حدسیات می‌افکنیم.