رابطه تولید سالانه علوفه با نوسانات بارندگی و دما در مراتع مناطق خشک

Abstract

در جوامع گیاهی مناطق خشک، متغیرهای اقلیمی، شامل بارندگی و دما با تأثیر بر میزان رطوبت قابل دسترس درون پروفیل خاک، ترکیب و تولیدات گیاهی را تحت تأثیر قرار می-دهند. در این راستا، مطالعه‌ای طی نه سال و با هدف بررسی تأثیر متغیرهای اقلیمی بارش و حداکثر درجه حرارت بر تولید گونه‌های مهم گیاهی مراتع منطقه گاریز سفلی یزد انجام شد. به این منظور هر ساله تولید گیاهان عرصه با روش نمونه‌گیری مضاعف، داخل 60 پلات دو ‌متر مربعی، مستقر در طول چهار ترانسکت‌ دایمی خطی اندازه‌گیری شد. داده‌های اقلیمی نیز از نزدیک-ترین ایستگاه کلیماتولوژی منطقه تهیه گردید. به منظور تشخیص عمده گرادیان‌های اقلیمی مؤثر بر تولید گونه‌های گیاهی منطقه از تجزیه چند متغیره افزونگی (RDA) استفاده شد. مطابق با نتایج به دست آمده تولید کل و تولید گونه‌های Artemisia sieberi، Aellenia subaphylla و Salsola arbuscula تحت تأثیر مثبتِ بارش دوره آذر تا اسفند قرار داشتند. تولید گونه‌های Salsola rigida، Salsola tomentosa و Noaea mucronata علاوه بر بارش دوره آذر تا دی، تحت تأثیرِ منفی حداکثر درجه حرارت اردیبهشت نیز بودند. تولید گونه Lactuca orientalis بیشتر متأثر از بارش و حداکثر درجه حرارت فروردین بود.