کارآیی جاذب ترکیبی مکمل شده با جیره غذایی در کاهش سمیت آفلاتوکسین ب1 و بهبود ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

Abstract

مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثر غلظت‌های مختلف سم آفلاتوکسین ب1 و کارایی نوعی جاذب ترکیبی بر شاخص‌های خونی و بیوشیمیایی سرم خون و بافت کبد ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان انجام پذیرفت. به این منظور تعداد 414 قطعه بچه ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (20/1±67/9 گرم) در قالب 6 تیمار با جیره‌های حاوی 3 سطح آفلاتوکسین (ppb 0، 25 و 50) و دو سطح جاذب (صفر و 5 درصد) به مدت 60 روز پرورش داده شدند. در پایان آزمایش از نظر شاخص‌های خونی، اختلاف معنی داری بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد (05/0<P). بیشترین و کمترین میزان آنزیم آلکالین فسفاتاز به ترتیب در تیمار حاوی 5 درصد جاذب – ppb 25 سم آفلاتوکسین ب1 و تیمار فاقد آفلاتوکسین و جاذب مشاهده شد (05/0≥P)، ولی فعالیت آنزیم‌های آسپارتات آمینو ترانسفراز و آلانین آمینو ترانسفراز سرم تحت تأثیر جاذب (5 درصد) کاهش یافت (05/0≥ P). همچنین اثر متقابل آفلاتوکسین و جاذب بر میزان شاخص‌های پروتئین کل و گلوبولین معنی‌دار بود، در حالیکه غلظت آلبومین سرم فقط تحت تأثیر جاذب قرار گرفت (05/0≥P). علاوه بر این با افزایش غلظت سم، شاخص کبدی کاهش یافت (05/0≥P). اتساع عروق خونی، تخریب سیتوپلاسم، تجمع خون، نفوذ سلول‌های ایمنی در کبد ماهیان تغذیه شده با آفلاتوکسین مشاهده شد که در تیمار ppb 50 شدت این آسیب‌ها افزایش یافت. در کل نتایج این آزمایش نشان داد آفلاتوکسین سبب تخریب بافت کبد و افزایش میزان فعالیت آنزیم‌های کبدی شد و جاذب مورد استفاده علیرغم بهبود شاخص‌های ایمنی، در برابر تغییرات آسیب شناختی اثر حفاظتی نداشت.