بررسی خصوصیات اکولوژیکی گیاه چای کوهی (.stachys lavandulifolia Vahl) در رویشگاه های مرتعی غرب استان اصفهان

Abstract

زاگرس مرکزی ایران خاستگاه برخی از گونه­های جنس استاخیس، یکی از بزرگترین جنس­های خانواده نعناعیان (<em>Labiatae</em>)، از جمله گونه­ی چای کوهی(<em>Stachys</em> <em>lavandulifolia</em> Vahl.) می­باشد. گونه­ی چای کوهی گیاهی است به ارتفاع حدود 25 سانتی­متر با ساقه کرکدار و خزی که به گل آذین پشم گونه و الیافی دراز و خوشبو منتهی می­شود. در منابع طب سنتی ایران وجهان، اثرات درمانی متعددی را به این جنس نسبت می­دهند. هدف از این پژوهش مطالعه عوامل بوم شناختی گیاه چای کوهی (<em>Stachys</em> <em>lavandulifolia</em> Vahl.) است تا علاوه بر شناخت خصوصیات اکولوژیکی این گیاه، در جهت حفظ و بهره برداری از آن گامی برداشته شود. به این منظور مشخصات اقلیمی، فیزیوگرافی، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک گیاه در رویشگاههای آن در منطقه غرب استان اصفهان بررسی شد. نتایج نشان داد که این گونه در مناطق با بارندگی متوسط سالانه 8/372میلی متر، میانگین متوسط درجه حرارت سالانه 2/10 درجه سانتیگراد، تبخیر سالانه 1955 میلیمتر، متوسط روزهای یخبندان 142روز و اقلیم نیمه خشک و سرد رویش مناسبی دارد. نتایج بدست آمده از فیزیوگرافی مکان های مرتعی مورد مطالعه نشان داد که این گونه در مکانهایی با شیبهای متفاوت و با نوسان زیاد رویش دارد (6 – 23 درصد) و مرتفع­ترین و پست­ترین مناطق مورد مطالعه نیز با اختلاف ارتفاع 6/592 متر قابل تشخیص بودند. خاک رویشگاه چای کوهی دارای بافت سیلتی رسی لومی ، کمی قلیایی، فاقد شوری و از نظر مواد آلی و میزان پتاسیم و کلسیم متوسط می­باشد.