تجزیه و تحلیل حساسیت پارامترهای ورودی مدل مدیریت رواناب شهری SWMM (مطالعه موردی: شهر ماهدشت)

Abstract

در طی چند دهه­ی گذشته با توجه به رشد سریع جمعیت و توسعه­ی شهری، رواناب شهری افزایش یافته و منجر به مشکلات محیط زیستی مختلفی از جمله آب­گرفتگی معابر سطح شهر، انتشار آلودگی‌های زیست محیطی و خطرات ناشی از گسترش سیلاب شده است. تحلیل حساسیت روشی است برای نشان دادن این که کدام یک از پارامترها ورودی مدل تأثیـر بیشتری بر نتایج اعمال می­کند. هدف از تحقیق تعیین پارامترهای مهم ورودی مدل SWMM و اطمینان از عملکرد مدل در شهر ماهدشت است. به این ترتیب که از مقدار اولیه برآورد شده 10 پارامتر‌ درصد مناطق نفوذناپذیر، شیب، عرض معادل، ضریب زبری مانینگ در مناطق نفوذپذیر و نفوذناپذیر،زمان تمرکز، شماره منحنی(CN)، ارتفاع ذخیره در مناطق نفوذناپذیر و نفوذپذیر و درصد مناطق نفوذناپذیر بدون ذخیره­ی سطحی، به مقدار 15 و 30 درصد افزایش و کاهش داده شد و آب­دهی اوج حاصل از این تغییرات به عنوان متغیر وابسته مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد حساس­ترین پارامتر مربوط به درصد اراضی نفوذناپذیر و کم­حساس­ترین پارامتر مربوط به ارتفاع ذخیره­ی مناطق نفوذپذیر است. برای فرایند واسنجی و اعتبارسنجی مدل رواناب متناظر با سه واقعه­ی بارندگی در خروجی حوضه‌ اندازه­گیری و با رواناب شبیه­سازی شده به وسیله‌ی مدل مقایسه گردید. نتایج نشان داد که انطباق خوبی بین آب­دهی و عمق رواناب شبیه­سازی شده و مشاهده­ای وجود دارد. بنابراین می­توان از این مدل برای پیش­بینی خطر آبگرفتگی، طراحی و اولویت­بندی مناطق برای رفع مشکل آب­گرفتگی استفاده کرد.