تدوین الگوی کشت بهینه برای استان گلستان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)

Abstract

به منظور تدوین الگوی کشت مناسب در اراضی کشاورزی استان گلستان از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. ابتدا نیازهای زراعی- بوم‌شناختی گیاهان زراعی با استفاده از منابع علمی موجود تعیین و درجه‌بندی گردید. سپس نقشه‌های موضوعی مورد نیاز تهیه شد. لایه‌های رقومی در محیط GIS با اختصاص وزن AHP روی‌هم‌گذاری و تلفیق شدند. سپس برای هر گیاه زراعی پهنه‌بندی اراضی در چهار طبقه انجام شد<strong>.</strong> در گام بعدی نقشه‌های مکان‌یابی گیاهان زراعی با نقشه تیپ و واحد اراضی (به عنوان واحد مدیریتی) روی‌هم‌گذاری و گیاهان زراعی با درجه تناسب بسیار مستعد یا مستعد در هر واحد اراضی مشخص و سپس با لحاظ کردن شاخص‌هایی مانند نیاز آبی گیاهان، وضعیت منابع آب، شاخص سودخالص و سایر عوامل اقتصادی و توسعه‌ای، الگوی مناسب برای هر واحد انتخاب شد. در الگوهای معرفی شده برای اراضی جنوبی استان کشت دیم محصولات با سود خالص بالا و پاییزه پیشنهاد شد. در اکثر اراضی کشاورزی جنوبی و میانی، گیاهان زراعی گندم، کلزا، باقلا، نخود، شبدر برسیم، جو در الگوها قرار گرفتند. نتایج نشان داد در اراضی شمال و شمال شرقی استان الگوی کشت نخود و جو با شرایط منطقه انطباق بیشتری دارد. همچنین کشت محصولات بهاره و تابستانه در مناطق بسیار مستعد جنوب، جنوب غربی به‌صورت دیم با آبیاری تکمیلی نیز امکان‌پذیر است.