مطالعه تولیدات علمی جهانی کتابداری و اطلاع‌رسانی بر اساس مدارک نمایه شده در پایگاه وب علوم

Abstract

هدف: پژوهش حاضر به بررسی تولیدات علمی و اثرگذاری مقالات علوم کتابداری و اطلاع­رسانی در پایگاه وب علوم می­پردازد. روش پژوهش:جامعه پژوهش حاضر که به روش علم­سنجی انجام شده است را تعداد14592 مقاله تشکیل می­دهند که طی سال­های 2007 تا 2011 در 83 مجله کتابداری و اطلاع­رسانی به چاپ رسیده و در پایگاه وب علوم نمایه شده­اند. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم افزار اکسل و اس. پی. اس. اس و آزمون رگرسیون نمایی استفاده شده ­است. همچنین برای ترسیم نقشه همکاری موسسات علمی کشورهای مختلف از نرم افزار یو.سی.آی.نت و برای ترسیم جایگاه کشورهای جهان در تولیدات این حوزه از نرم افزار سایت سپیس بهره گرفته شده است. یافته­ها: نتایج پژوهش نشان می­دهد که میانگین استنادهای دریافتی حوزه کتابداری و اطلاع­رسانی برای هر مقاله 52/3 استناد بوده و مقالات منتشر شده در سال 2007 میلادی با میانگین 49/12 استناد برای هر مقاله، بیشترین اثرگذاری را دارا بوده­اند. مطالعه نرخ رشد تولیدات کتابداری و اطلاع­رسانی در سال­های مورد مطالعه از طریق آزمون رگرسیون نمایی نشان می­دهد که مقالات این حوزه از نرخ رشد سالانه معادل 92/4 درصد برخوردار بوده­اند. از سوی دیگر بررسی سهم کشورهای جهان در تولیدات و استنادهای کتابداری و اطلاع رسانی بیان­گر این است که ایالات متحده با تولید بیش از 38 درصد مقالات بیشترین سهم را در جهان دارا بوده­ است. مطالعه جایگاه ایران نیز نشان می­دهد که در دوره پنج ساله مورد بررسی پژوهشگران کشورمان با انتشار 171 مقاله در جایگاه بیستم جهان قرار داشته و نرخ رشد تولید علم ایران نیز بیش از پنج برابر میانگین جهانی بوده است. همچنین دکتر حمیدرضا جمالی با انتشار 33 مقاله در جمع ده پژوهشگر پرتولید جهان قرار داشته است. نتیجه‌گیری: رشد تولیدات علمی و میانگین استنادهای دریافتی کتابداری و اطلاع­رسانی در دوره پنج ساله مورد بررسی به نسبت دوره­های مشابه گذشته زیادتر بوده که بیانگر افزایش تولیدات و اثرگذاری حوزه مربوطه است.