بررسی تطابق داده‎های بارش ماهواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یTRMM اصلاح‌شده، با داده‎های بارش زمینی ایستگاه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هواشناسی حوضه‌‌‌ی آبخیز رود شاپور استان فارس

Abstract

بارش از اجزای اصلی چر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی آب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناسی است و به داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آن در تحلیل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آب‌و‌هوایی و مدل‌‌‌های آب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناختی نیاز است. با توجه به کمبود داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بارش در گستره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مکانی و بازه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زمانی، در پژوهش حاضر به ارزیابی اطلاعات بارش برآوردی از تصاویر ماهواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی TRMM و TRMM اصلاح‌‌‌شده در حوضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی آبخیز شاپور استان فارس پرداخته شد. از اطلاعات 28 رخ‌داد بارش روزانه و ساعتی ایستگاه‌‌‌های واقع در حوضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی یادشده و رخ‌دادهای بارش روزانه در بازه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی زمانی 1390 تا 1395 برای پنج ایستگاه بوشیگان، کازرون، چیتی، دشت ارژن و پس‌‌‌قلات در محدوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی مطالعاتی کازرون استفاده شد. معیارهای ضریب همبستگی، میانگین مجذور مربع خطا، احتمال آشکارسازی، نرخ هشدار اشتباه و شاخص موفقیت بحرانی، برای هر دو فراورده بارش ماهواره‌‌‌ای محاسبه شد. نتایج نشان دادند که مدل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های TRMM و TRMM اصلاح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده در مقیاس ساعتی و روزانه دقت کمی دارند؛ گرچه همبستگی داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مشاهداتی در مقیاس ساعتی با TRMM اصلاح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده نسبت به TRMM بیشتر است. با اصلاح داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بارش TRMMضریب تبیین مدل از 52/0 به 75/0 بهبود‌‌‌‌‌‌‌‌ یافت که نشان‌‌‌دهنده‌‌‌ی انطباق نسبی داده‌‌‌های بارش TRMM با داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ایستگاه زمینی است. ضریب همبستگی مقادیر بارش برآوردی از ماهواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی TRMM و TRMM اصلاح‌‌‌شده در مقیاس ماهانه با داده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زمینی در تمامی ایستگاه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بررسی‌‌‌شده، ضریب همبستگی زیادی (بیشتر از 85/0) دارد و با اصلاح داده‌ی بارش TRMM ضریب تبیین نیز بهبود یافت.