بررسی عوامل محیطی مؤثر بر روی الگوی پراکنش گونه‌های غالب تیپ‌های مرتعی (مطالعه موردی: مراتع آریز )

Abstract

در این تحقیق رابطه بین الگوی پراکنش مکانی تیپ‌ها در مراتع آریز با عوامل محیطی بررسی شده است. بعد از تعیین تیپ‌های گیاهی Astragalus.gossypinus - Centaurea.aucheri‌ - Centaurea.aucheri- Bromus.tectorum و Festuca.ovina- Bromus.tomentellus به روش نمود ظاهری، سطح مناسب پلات نمونه‌برداری با توجه به نوع و پراکنش تیپ‌های گیاهی به روش سطح حداقل و تعداد پلات نیز به روش ترسیمی تعیین شد. در هر تیپ گیاهی، نمونه‌برداری در طول 4 ترانسکت 300 متری انجام شد و در طول هر ترانسکت، 15پلات 1 متر مربعی به فاصله 20 متر از هم قرار داده شد. در هر پلات نوع و تعداد گونه‌های گیاهی موجود و درصد آنها تعیین شد. در هر تیپ گیاهی12پروفیل خاک در منطقه از عمق40-0سانتی‌متری برداشت شد. از خصوصیات فیزیوگرافی شیب، جهت و ارتفاع تعیین شد، اما به دلیل اثرگذاری بیشتر ارتفاع بر روی الگوی پراکنش گیاهان این پارامتر وارد آنالیز نهایی داده‌ها شد و از خصوصیات خاک درصد بافت، ماده آلی، فسفر، اسیدیته، هدایت الکتریکی، پتاسیم و ازت اندازه‌گیری شد، همچنین از بین عوامل مدیریتی وضعیت مرتع به روش چهارفاکتوره و گرایش به روش ترازو محاسبه گردید. بعد از جمع‌آوری داده‌ها، به منظور تعیین عوامل تأثیرگذار بر الگوی پراکنش پوشش گیاهی از روش آنالیز تطبیقی متعارف (CCA)با استفاده از نرم افزار PC-ORD استفاده شد. نتایج نشان داد که بین عوامل مورد بررسی و الگوی پراکنش مکانی گیاهان رابطه وجود دارد و مهمترین خصوصیات محیطی مؤثر بر الگوی پراکنش تیپ‌های گیاهی منطقه ارتفاع، بافت، فسفر، پتاسیم، ازت و ماده آلی می‌باشند.