مطالعه کالبدشناسی و بافت شناسی لوزالمعده در شترمرغ بالغ

Abstract

لوزالمعده بدلیل ترشحات گوارشی برون‌ریز و درون‌ریز در بدن پستانداران و پرندگان دارای اهمیت می‌باشد. در این رابطه تاکنون تحقیق جامعی برای مطالعه مقایسه‌ای کالبدشناسی و بافت‌شناسی این عضو در دو جنس نر و ماده شترمرغ انجام نشده است، بنابراین آناتومی و بافت‌شناسی لوزالمعده در شترمرغ مورد مطالعه قرار گرفت. برای این مطالعه 24 عدد لوزالمعده شترمرغ بالغ از کشتارگاه‌های استان سمنان انتخاب شد و مورد مطالعه کالبدشناسی قرار گرفت، سپس نمونه بافتی اخذ گردید. نمونه‌ها به روش هماتوکسیلین و ائوزین (H&E) رنگ‌آمیزی شدند. یافته‌های بافت‌شناسی تاحدود زیادی مشابه ماکیان و سایر پرندگان می‌باشد. در بخش درون‌ریز لوزالمعده تنها دو یاخته قابل تشخیص بود. یاخته‌های آلفا بصورت کوچک و اسیدوفیلیک و یاخته‌های بتا به شکل بزرگ و بازوفیلی بودند. یافته‌های کالبدشناسی نیز در اساس مشابه سایر پرندگان مشاهده شد، با این تفاوت که لوب طحالی بصورت بسیار کوچک و تحلیل رفته مشاهده شد، همچنین ترشحات بخش برون‌ریز لوزالمعده توسط یک مجرای منفرد وارد بخش ابتدایی دوازدهه می‌شود. لوزالمعده شترمرغ بالغ در هر دو جنس نر و ماده از نظر اندازه و ساختمان مشابه یکدیگر است. نتایج آزمون t دانشجویی نشان داد تفاوت معناداری بین اندازه قسمت‌های مختلف لوزالمعده دو جنس وجود ندارد.