تأثیر نوع پوشش گیاهی بر رواناب و رسوب و مواد غذایی خاک اراضی شیب‌دار ‏مراوه‌تپه

Abstract

<span dir="RTL">فرسایش خاک یکی از آشکارترین</span> عوامل تخریب خاک است. ایجاد پوشش گیاهی می­ تواند با کاهش رواناب و رسوب در حفظ خاک و کاهش خسارت <span dir="RTL">حاصل­خیزی خاک موثر باشد. این پژوهش در </span><span dir="RTL">منطقه مراوه‌تپه در حوزه آبخیز اترک در شمال شرقی شهرستان کلاله انجام شد. به‌منظور بررسی نقش نوع گونه گیاهی در حفظ و پایداری خاک، پنج تیمار گیاهان زراعی و مرتعی شامل یونجه دائمی (<em>Medicago sativa</em>)، <span dir="RTL">آگروپایرون (<em>Agropyron elongatum</em>)، زیره (<em>Cuminum</em><em>cyminum</em>)، جو (<em>Hordeum vulgare</em>) </span></span>و مخلوط یونجه و آگروپایرون در سه تکرار، در قالب طرح بلوک­ های کامل تصادفی و در کرت‌هایی به ابعاد 22 متر در طول شیب و عرض پنج متر با هم مقایسه شدند. در انتهای هر کرت مخازنی به­ منظور اندازه­ گیری رواناب و رسوب نصب شد. هدف از اجرای این پژوهش به­ دست آوردن میزان فرسایش حاصل از کشت گونه­ های گیاهی و اثر آن­ ها در حفظ حاصل­خیزی خاک بود. نتایج نشان داد که متوسط رواناب حاصله در دوره طرح از 6.93 مترمکعب در تیمار جو به 22.9 مترمکعب در هکتار در تیمار زیره افزایش یافت. متوسط مقادیر رسوب تولید شده نیز در تیمار مخلوط یونجه و آگروپیرون و تیمار زیره به‌ترتیب 48.42 و 124.72 کیلوگرم در هکتار ملاحظه شد. نتایج، همچنین نشان داد که کشت گیاه زیره به­ دلیل افزایش میزان رواناب و کاهش بیشتر در حاصل­خیزی خاک، برای حفاظت خاک در اراضی شیب­ دار مراوه <span dir="LTR">­</span>تپه مناسب نیست.