ارزیابی اقتصادی آب‌شکن‌های احداث‌ شده بر روی زنجان‌رود

Abstract

این تحقیق با هدف بررسی‌ تأثیر آب‌شکن‌های احداث شده در حفاظت و احیای زمین‌های‌ مستعد کشاورزی‌ حاشیه‌‌ زنجان‌رود، از دیدگاه ‌اقتصادی انجام شده است. در این مقاله ابتدا میزان ارزش خــالص فعلی احداث هر آب‌شکن براساس هزینه‌های تفصیلی مصالح به‌کاررفته، مدت زمان دوره‌ سرمایه‌گذاری محاسبه شد. سپس نرخ تنزیل اجتماعی، با روش تبدیل قیمت‌های سایه به بازاری به‌دست آمد. در ادامه با تعیین نسبت هزینه به فایده، میزان بازدهی طرح محاسبه و نرخ بازده داخلی آن نسبت به نرخ تنزیل اولیه سنجیده و مورد مقایسه قرار گرفت. آن‌گاه منافع حاصل از قبیل افزایش سطح زیرکشت، توسعه‌ پوشش گیاهی، کاهش فرسایش اراضی، ایجاد فرصت‌های شغلی و درآمدهای حاصله محاسبه شد. در پایان پس از محاسبه‌ ارزش فعلی خالص اولیه (NPV₁) و ثانویه (NPV₂) و نرخ بازده داخلی (IRR) و نسبت فایده به هزینه (BCR)، و از سوی دیگر برآورد نرخ بازده ساده طرح، نتایج احداث آب‌شکن‌ها و تأثیر آن درتوسعه‌ کشاورزی از نظر اقتصادی ارزیابی شد. به‌طورکلی، باتوجه به مطالعات و ارزیابی‌های صورت گرفته، در نظرگرفتن اهداف طرح سامان‌دهی زنجان‌رود، می‌توان اذعان نمود که علی‌رغم عدم هم‌خوانی برخی از مشخصات هندسی آب‌شکن‌های اجرا شده با اصول فنی و معیارهای طراحی، پروژه‌ یاد شده به اهداف اصلی اقتصادی خود دست یافته است.