گزارش فنی: تغییرات زمانی و مکانی پارامترهای کیفیت آب زیرزمینی دشت مروست

Abstract

این تحقیق با هدف بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی دشت مروست به‌منظور استفاده در برنامه‌ریزی برای مدیریت این منابع صورت ­گرفت. به­ همین دلیل، داده­های کیفیت آب زیرزمینی دشت مروست شامل پارامترهای مجموع آنیون­ها و کاتیون­ها، درصد سدیم، Ca، Cl، EC، HCO₃، K، Mg، Na، pH، SAR، SO4 و TH تهیه و با بررسی و بازسازی داده­های ناقص، دوره آماری 14 ساله از 1377 تا 1390 برای پژوهش انتخاب شد. برای اجرای روش­های زمین­آماری، نیم­تغییرنما و نیم­تغییرنمای متقابل ترسیم و باتوجه به میزان R² بیشتر، RSS کمتر و ساختار فضایی قوی­تر بهترین مدل انتخاب که مدل نمایی برای اغلب پارامترها مناسب تشخیص داده ­شد. سپس روش­های RBF، IDW با توان­های یک و دو، کریجینگ معمولی و کوکریجینگ معمولی برای اجرای درون­یابی استفاده شد. با روش ارزیابی متقابل و سه شاخص برآورد خطای MAE، MBE و RMSE دقیق­ترین روش برای هر پارامتر انتخاب شد. نتایج نشان داد، روش کوکریجینگ معمولی برای اغلب پارامترها (کاتیون، آنیون، EC، Cl، Ca، K، Mg، Na و TH) بهترین روش می­باشد. برای پارامترهای SAR، SO₄ و pH روش کریجینگ معمولی، برای پارامتر درصد سدیم تابع پایه شعاعی و برای پارامتر HCO₃ روش وزن­دهی عکس فاصله با توان یک مناسب­ترین روش تشخیص­داده ­شد. نتایج حاصل نشان داد، غلظت اکثر پارامترها دارای روندی صعودی از غرب به شرق منطقه مورد مطالعه و جنوب به شمال آن منطقه می­باشد. همچنین، با گذشت زمان روند کاهش کیفیت آب زیرزمینی مشاهده­ شد.