بررسی ‌و ارائه ‌روابط ‌منطقه‌ای آب‌دهی در‎ ‎حوزه‌های آبخیز ‏هم‌گن‌ دریای‎ ‎خزر‌‏

Abstract

برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی در مدیریت حوزه‌های آبخیز نیاز به داده‌های مختلفی از­جمله آب­دهی و نوسانات آن دارد. مقادیر آب‌دهی متوسط با دوره بازگشت‌های مختلف برای تخمین آورد رودخانه‌ها و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از سدهای کوچک و بزرگ مورد نیاز است. از­طرفی آب‌دهی متوسط سالانه برای برنامه‌ریزی و مدیریت اراضی زراعی پایین­دست مورد نیاز می‌باشد. در این تحقیق آمار آب­دهی 40 ایستگاه‌ هیدرومتری در سطح منطقه که دارای آمار کافی از­نظر کمی و کیفی در یک دوره مشترک بوده‌اند انتخاب شدند. تحلیل هم­­گنی حوزه‌ها با توجه به آب­دهی و پارامترهای هندسی تأثیرگذار صورت ‌گرفت که به دو منطقه هم‌گن تفکیک شد.‌ برای سنجش صحت درستی هم‌گنی ‌در منطقهاز تابع تشخیص استفاده شد، براساس آن هم‌گن‌بندی حوزه خزر در خوشه یک 100% و در خوشه دو، 94% بوده است.‌ هم­چنین علاوه­بر تحلیل منطقه‌ای آب­دهی متوسط سالانه، تحلیل احتمالاتی بر روی آب­دهی متوسط سالانه انجام و سپس توزیع نرمال به‌عنوان بهترین توزیع آماری انتخاب دبی با دوره بازگشت‌های دو تا 100 ساله برآورد ‌شد. با استفاده از پارامترهای هواشناسی و هندسی مانند بارش متوسط سالانه و مساحت، شیب حوزه و درصد مساحت جنگل، روابط منطقه‌ای آب‌دهی محتمل با دوره بازگشت‌های مختلف برای مناطق هم‌گن استخراج ‌گردید. حاصل این تحقیق ارائه روابط منطقه‌ای آب‌دهی متوسط و محتمل با دوره بازگشت‌های مختلف می‌باشد که در طرح‌های مختلف آبخیزداری و منابع آب کشور دارای کاربرد مستقیم هستند.