مقایسۀ شباهت‌های پیرنگ رمان کیمیاگر اثر پائولوکوئیلو و داستان «زمزم» اثر رضا امیرخانی

Abstract

پژوهش و مقایسۀ تطبیقی آثار ادبی، خصوصاً در حوزۀ ادبیّات داستانی، از مهم‌ترین رویکردهای نقد و تحقیق ادبی به شمار می‌آید. هدف مقالۀ حاضر بررسی شباهت‌های پیرنگ داستانی رمان <em>کیمیاگر</em> اثر کوئیلو و داستان «زمزم» اثر رضا امیرخانی است. تشابهات‌ بسیاری در ساختار این دو روایت داستانی وجود دارد که برخی از آن‌ها را می‌توان در آثار دیگری نظیر <em>مثنوی</em> مولوی، <em>دیوان شمس</em>، <em>مقالات شمس</em>، <em>منطق الطّیر </em>عطّار، <em>عجایب نامۀ</em> محمّد بن محمود همدانی و... نیز جست‌و‌جو کرد. برخی از وجوه مشترک در آثار یادشده را می‌توان این‌گونه برشمرد: شوق طلب و حرکت در جهت هنجارهای مسلّط جامعه، وجود عشق‌های تکامل‌نیافته در دیگران، نقش خواب و رؤیای صادقه در پیرنگ داستان‌ها، وجود حقیقت برتر و فرامادّی و کشف آن در آخر داستان‌ها و... نقاط مشترکی نیز به صورت خاصّ در دو داستان اصلی دیده می‌شود؛ از جمله: تشابه در جنسیّت و طیفِ سنّی شخصیّت­های اصلی، اشتیاق درونی و خودجوش شخصیّت­ها در جهت نیل به علاقه‌های شخصی بدون عافیت‌اندیشی و سودجویی، جزئی‌نگری نویسندگان در معرّفی شخصیّت­های فرعی، حضور انسان‌های معنوی و تأثیرگذار، پرداختن به مقولۀ عرفان در دنیای نوین و... <strong> </strong>