اتنوگرافی کافی شاپ در بندرعباس؛ از خرده فرهنگ تا ضد فرهنگ

Abstract

هر فضایی حیات فرهنگی خاص خود را می­سازد، بنابرین مطالعه­ی نحوه­ی­ تولید و مصرف فضاهای مدرن شهری در دو دهه­ی­ اخیر، اهمیت ویژه­ا­ی یافته است. کافی شاپ نیز به عنوان یکی از همین فضاهای جدید، فرهنگ خاص خود را خلق کرده است. پژوهش حاضر با به کارگیری رویکردی اتنوگرافیک در پی آن­ست که به توصیف کافی­شاپ و کافه­نشینی به مثابـه­ی ­یک میدان فرهنگی بپردازد. میدان مطالعه، 18 کافی شاپ شناخته شده در شهر بندرعباس بوده و فرایندهای داده­یابی مطالعـه­ی حاضر، ترکیبی از مشاهده­ی­ مشارکتی و مصاحبه­های رسمی و غیررسمی است. شیـوه­ی دسترسی به نمونه­ها با حضور محقق در کافی­شاپ­ها و انجام فرایندهای اعتمادساز به صورت مستقیم و همچنین به شیوه­ی معرفی توسط کافه­من­ها، بوده است. فرایندهای داده­کاوی و مثلث سازی (چندوجهی کردن) فعالیت­های میدانی حاکی از آن­ست که می­توان کافی­شاپ در بندرعباس را به شکل زنجیـره­ای از خرده­فرهنگ تا ضد فرهنگ توصـیف کرد. انتزاع داده­های حاصـل از مصاحبه­های رسمی و غیررسمی با مشارکت­کنندگان میدان پژوهش نیز هشت مقوله­ی تعاملی بودن، فراغتی بودن ، سبک­مند بودن ، دموکراتیک بودن، جهانی بودن، امن بودن، منزلت­بخش بودن و مدگرا بودن را در توصیف کافی­شاپ به مثابه­ی فضای فرهنگی، نشان می­دهد.