مطالعه ی نقش رسانه های جمعی در تحقق شهروندی بوم شناختی (مورد مطالعه: شهروندان شهر تبریز)

Abstract

امروزه، در اثر به هم خوردن تعادل زیستی به شکل توسعه‌ی شهری و آلودگی‌های زیست‌محیطی، مسؤولیت و وظیفه‌ی جوامع انسانی درباره‌ی محیط زیست اهمیت بیشتری یافته است. در این راستا، مفهوم شهروندی بوم‌شناختی با تأکید بر وظیفه‌مندی و مسؤولیت‌پذیری انسان در ارتباط با جهان اکولوژیک شکل گرفته است. از طرف دیگر، رسانه‌های جمعی با سیطره‌ی خود بر تمامی جنبه‌های زندگی انسانی، نقش انکارناپذیری در تحقق شهروندی بوم‌شناختی دارند. از این رو، در این پژوهش نقش رسانه‌های جمعی در تحقق شهروندی بوم‌شناختی با روش پیمایشی مورد بررسی قرار گرفته است. ابزار تحقیق پرسشنامه بوده که با بهره‌گیری از پژوهش‌های خارجی طراحی و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی مؤلفه‌های آن مشخص و بومی‌سازی شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق، شهروندان بالای 15 سال شهر تبریز در سال 94 هستند که 670 نفر از آنان با استفاده از فرمول کوکران و به شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شده‌اند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که، شهروندی بوم‌شناختی از وضعیت خوبی در بین شهروندان تبریزی برخوردار است. همچنین در میان ابعاد 11 گانه‌ی شهروندی بوم‌شناختی، همه‌ی ابعاد از میانگین متوسط به بالایی برخوردار بوده اما بعد عضویت در انجمن‌های زیستی دارای کمترین میانگین بوده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان می‌دهد که رسانه‌های جمعی با شهروندی بوم‌شناختی ارتباط معناداری ندارد اما هر دو بعد رسانه‌های جمعی داخلی و خارجی ارتباط معناداری با شهروندی بوم‌شناختی دارند به طوری که، ارتباط رسانه‌های جمعی داخلی مثبت و رسانه‌های جمعی خارجی منفی بوده است.