بررسی تاثیر کاربرد بیوچار و اسید هیومیک بر محتوای عناصر غذایی و عملکرد دانه نخود زراعی (Cicer arietinum L.)

Abstract

به‌منظور بررسی تأثیر اسید هیومیک و بیوچار بر ویژگی‌های کمی و کیفی گیاه نخود (Cicer arietinum L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه گنبد کاووس در سال زراعی 98-1397 انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل کاربرد بیوچار در دو سطح (عدم کاربرد و کاربرد 20 تن در هکتار) و اسید هیومیک در سه سطح (عدم مصرف، مصرف با آب آبیاری با غلظت 10 کیلوگرم در هکتار و مصرف با آب آبیاری به‌همراه دو بار محلول‌پاشی با غلظت 250 سی‌سی در 100 لیتر آب) بود. نتایج نشان داد که اثرات ساده بیوچار و اسید هیومیک بر صفات مختلف از جمله تعداد دانه‌، وزن کل بوته، وزن صد دانه، شاخص برداشت، عملکرد دانه، محتوای پروتئین و میزان عناصر نیتروژن، پتاسیم، کلسیم و منیزیم معنی‌دار بود. همچنین اثر متقابل این دو عامل بر وزن صد دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه معنی‌دار شد. استفاده از اسید هیومیک و بیوچار منجر به بهبود تمامی صفات مورد بررسی گردید. بیشترین عملکرد دانه (2983 کیلوگرم در هکتار) از تیمار مصرف اسید هیومیک به‌صورت یک‌بار خاک مصرف و دوبار محلول‌پاشی به‌همراه بیوچار به‌دست آمد و کمترین میزان عملکرد دانه (1368 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار عدم مصرف اسید هیومیک و بیوچار بود. همچنین بیشترین میزان پروتئین و نیتروژن و غلظت عناصر کلسیم، پتاسیم و منیزیم نیز در تیمار مصرف اسید هیومیک و بیوچار مشاهده شد. بنابراین، برای افزایش عملکرد گیاه نخود، استفاده از اسید هیومیک به‌صورت یک‌بار خاک مصرف و دوبار محلول‌پاشی به‌همراه بیوچار توصیه می‌شود.