تأثیر بیوچارهای اصلاح‌شده بر برخی ویژگی‌های زیستی و شیمیایی یک خاک آهکی

Abstract

در خاک‌های آهکی مناطق خشک و نیمه‌خشک ماده آلی کم، مقدار کربنات کلسیم زیاد و pH قلیایی سبب کاهش فعالیت میکروبی وکاهش فراهمی عناصر غذایی به‌ویژه فسفر و به‌دنبال آن محدودیت در رشد گیاهان می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بیوچار حاصل از بقایای برداشت سبز نیشکر و بیوچارهای اصلاح شده با FeCl2، ZnCl2، اسید سیتریک و اسید اگزالیک بر برخی ویژگی‌های شیمیایی و زیستی یک خاک آهکی انجام شد. آزمایش به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار شامل 1- شاهد (C)) بدون بیوچار) 2- بیوچار اصلاح نشده(B) 3- بیوچار اصلاح شده با اسید سیتریک (CAB)، 4- بیوچار اصلاح شده با اسید اگزالیک (OXB)، 5- بیوچار اصلاح شده با ZnCl2 (ZnB) و 6- بیوچار اصلاح شده با FeCl2 (FeB) در 3 تکرار اجرا شد. بیوچار در دمای 350 درجه سلسیوس تهیه و پس از اصلاح شیمیایی، به­مقدار یک درصد با 300 گرم خاک مخلوط شده و نمونه‌ها به مدت سه ماه در دمای ثابت (25±2 درجه سلسیوس) نگه‌داری و در پایان آزمایش برخی ویژگی­های شیمیایی و زیستی خاک اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد کاربرد بیوچارها سبب کاهش pH خاک (66/0-03/0 واحد)، افزایش پارامترهای هدایت الکتریکی (57/0-13/0 واحد)، ظرفیت تبادل کاتیونی (9/43-0/17 درصد)، کربن آلی کل (29/2-21/2 برابر)، غلظت فسفر قابل دسترس (2/96-1/52 درصد)، تنفس میکروبی خاک (3/69-9/42 درصد) و کربن زیست‌توده میکروبی خاک (7/93-2/54 درصد) شد که در این میان تیمار بیوچار اصلاح شده با اسید سیتریک بیشترین تأثیر معنی‌دار را بر ویژگی‌های بررسی شده داشت. به‌طور کلی بیوچار تهیه شده از بقایای برداشت سبز نیشکر و اصلاح شده با اسید سیتریک می­تواند ماده آلی خاک، فراهمی عناصر غذایی و ویژگی­های زیستی خاک در شرایط خاک‌ مورد استفاده، مؤثر باشد.